"Okno na świat"

1. Port morski - miejsce przystosowane do przeładunku towarów, zaopatrywania statków w słodką wodę, żywność i paliwo, dokonywania napraw statków i udzielania im schronienia.

2. Port dysponuje:

- zapleczem (obszar lądowy z którego docierają do niego ładunki)

- przedpolem (obszar morski który łączy port z żeglugą)

3. Gdzie powstają porty?

- tam gdzie dochodzą lądowe szlaki komunikacyjne

- w zatokach morskich

- w ujściach rzek

4. Rodzaje portów:

a) naturalne- powstałe w ujściach rzek i w zatokach morskich

b) sztuczne- budowane na otwartych wodach przybrzeżnych

5. Budowa portu:

a) wodna część:

- reda (miejsce postoju statków oczekujących na wejście do portu)

- awanport ( przedporcie)

- kanały portowe (wewnętrzne drogi wodne w porcie)

- baseny portowe (miejsce postoju statków w czasie dokonywania przeładunku towarów)

- dok portowy (utrzymuje stały poziom wody w basenie)

- suchy dok (miejsce wykonywania napraw podwodnych części statków)

b) lądowa część:

- nabrzeża portowe (umocnione brzegi rozdzielające baseny portowe)

- pirsy (krótkie pomosty daleko wychodzące w morze)

- place składowe i magazyny

6. Grupy gałęzi przemysłu w porcie:

- rafinerie ropy naftowej

- huty żelaza (stal do budowy statków)

-przetwórstwo rybne

7. Rodzaje portów ze względu na charakter działalności portu:

a) handlowe

- uniwersalne (służą do przeładunku towarów)

- specjalistyczne (służą do przeładunku określonej grupy towarów np. ropy naftowej- Arabia Saudyjska, rud żelaza- Norwegia, Szwecja, węgla- Australia, zbóż- Kanada, kawy- Brazylia, drewna- Rosja)

b) rybackie

c) wojenne

8. Obszary o dużej koncentracji portów:

a) Europa Zachodnia ( Rotterdam)

b) północno- wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych (rejon Wielkich Jezior)

c) Daleki Wschód ( Chiny, "azjatyckie tygrysy")

d) Zatoka Perska

e) wybrzeże południowo- wschodniej Brazylii

9. Port morski w Rotterdamie

- największy port morski na świecie

- położenie u ujścia Mozy i Renu

- Nowa Droga Wodna ( połączenie z Morzem Północnym)

- bliskość Zagłębia Ruhry

- Wrota Europy

- przyjmuje towary różnego rodzaju

"Na granicy lądu i morza"

1.Norwegia:

- ciepły Prąd Norweski (wpływa na temperaturę i opady)

- Góry Skandynawskie

- liczne hydroelektrownie (woda rzeka spływa z gór)

- Rozwój hutnictwa aluminium na wybrzeżu

- rozwój rolnictwa na wybrzeżu (głównie na południu), klimat sprzyjający uprawie ziemniaków, owsa, pszenicy, jęczmienia

- hodowla bydła, owiec, trzody chlewnej

- największa gęstość zaludnienia na wybrzeżu

- rybołówstwo (śledzie, dorsze)

- eksploatacja ropy naftowej i gazu ziemnego z Morza Północnego i Norweskiego (EKOFISK)

- jeden z najbogatszych krajów Europy

2. Holandia:

- bardzo duża gęstość zaludnienia

- położenie na obszarze ujściowym trzech rzek: Renu, Mozy, Skaldy

- problem obniżania się wybrzeży

- polder - ląd otoczony kanałami i sztucznie osuszony (na północy)

- osuszenie Zatoki Zuiderzee ( najpierw była jeziorem, potem zatoką morską)

- wykorzystanie i zagospodarowanie polderów:

a) rozwój rolnictwa (kwiaty)

- znacząca rola w światowym handlu (sieć handlowa)

- kakao (reeksport)

*przykład zarabiania na kakao:

KUPNO→PRZETWARZANIE→PRODUKCJA PROSZKU→SPRZEDAŻ I EKSPORT ZA WYŻSZĄ CENĘ

Podsumowanie:

  1. Przykład Norwegii i Holandii ukazuje wpływ położenia nadmorskiego na środowisko i gospodarkę tych krajów.
  2. W Norwegii wpływ morza na środowisko i gospodarkę jest spotęgowany przez oddziaływanie ciepłego prądu morskiego.
  3. Nadmorskie położenie Holandii przyczyniło się do rozwoju portu Rotterdam, handlu, podbojów kolonialnych.