Materiały i metody:
 

Chemikalia

4-Dimetyloaminopirydyny (99%+, Aldrich, Steinhaim, Niemcy) użyto jako katalizatora, zasada morfiny od Alkaloidu (Skopie, Macedonia), bezwodnik octowy (Kemika, Zagrzeb, Chorwacja) i dichlorometan (Merck, Darmstadt, Niemcy) były odczynnikiem o czystości analitycznej.

Acetylacja morfiny

Do przestudiowania acetylacji morfiny bezwodnikiem octowym w obecności 4-dimetyloaminopirydyny, zasadę morfiny poddano roztworowi sporządzonemu z 4-DMAP (katalizator), dichlorometanu (rozpuszczalnik) i bezwodnika octowego (czynnik acetylujący). Przeprowadzono trzy eksperymenty, w których zmieszano odczynniki w różnych proporcjach. Mieszaniny reakcyjne przygotowano w następującym składzie:

Mieszanina 1: Zasada morfiny (28.5 mg; 0.1 mmol); 4-dimetyloaminopirydyna (29.4 mg; 0.24 mmol); 1 ml dichlorometan; 0.1 ml (1.06 mmol) bezwodnik octowy (Ac2O). Temperatura pokojowa- czas reakcji 8 minut. Powstaje 3-diacetylomorfina. (Reakcja katalizowana).

Mieszanina 2: Zasada morfiny (28.5 mg; 0.1 mmol); 4-dimetyloaminopirydyna (29.4 mg; 0.24 mmol); 1 ml dichlorometan; 0.025 ml (0.26 mmol) bezwodnik octowy (Ac2O). Temperatura pokojowa- czas reakcji 8 minut. Powstaje 3-diacetylomorfina. (Reakcja katalizowana).

Mieszanina 3: Zasada morfiny (28.5 mg; 0.1 mmol); 4-dimetyloaminopirydyna (2.94 mg; 0.024 mmol); 1 ml dichlorometan; 0.1 ml (1.06 mmol) bezwodnik octowy (Ac2O). Temperatura pokojowa- czas reakcji 1 h. Powstaje 3-monoacetylomorfina. Po 7 h (około) w temp. pokojowej powstaje 3-diacetylomorfina. (Reakcja katalizowana).

Mieszanina 4: Zasada morfiny (28.5 mg; 0.1 mmol);1 ml dichlorometan; 0.1 ml (1.06 mmol) bezwodnik octowy (Ac2O). Temperatura pokojowa- czas reakcji 2 h plus 10 min. w temp. 50*C- całkowity czas reakcji 2,5 h. Powstaje 3-diacetylomorfina. (Reakcja bez użycia katalizatora 4-DMAP).

Każdą mieszaninę reakcyjną przeznaczono do reakcji w temp. pokojowej przez okres podany powyżej (reakcja bez katalizatora 4-DMAP 2 h w temp. pokojowej plus 10 min w temp. 50*C). Następnie część próbki 100 ul mieszaniny przemyto wodą (200 ul) i rozcieńczono (do około 1 ml) dichlorometanem. Warstwę wodną odrzucono. Warstwę dichlorometanową suszono przez małą ilość siarczanu sodu.

Wysuszoną warstwę dichlorometanową odparowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem (odparowując rozpuszczalnik; tw. dichlorometanu 44 st.C.); uzyskuje się w ten sposób wolną zasadę heroiny.

W chlorowodorek heroiny przeprowadza się przez zawieszenie w alkoholu etylowym następnie dodanie stężonego roztworu kwasu solnego do rozpuszczenia. Produkt wytrąca się ze środowiska reakcji przez zmianę polarności. Temperatura topnienia chlorowodorku heroiny z rozkładem 230-231 st.C.


 

Źródła:

1. FSI 129 (2002) 194-199 S.Klemenc;

2. Farmakopea Polska III, monografia Morfinum hydrochloricum.