powstania śląskie

po I wojnie światowej stosunki polsko-niemieckie na Śląsku były bardzo napięte, gdyż obie strony były niezadowolone z decyzji Ligi Narodów o przeprowadzeniu tam plebiscytu.

Kiedy Niemcy zaczęli stosować terror wobec Polaków, 17 VIII 1919 r. doszło do wybuchu I powstania śląskiego. Jednak wobec dużej przewagi niemieckiej upadło ono już po paru dniach, a prześladowani powstańcy musieli wyjechać ze Śląska.

Dzięki polskiej akcji dyplomatycznej w lutym 1920 r. przybyła na Śląsk Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa, która zmusiła Niemców do ustępstw (wycofali wojska). Bezpieczeństwa i porządku na Górnym Śląsku pilnowały wojska angielskie, francuskie i włoskie. W Bytomiu utworzono Polski Komisariat Plebiscytowy z Korfantym na czele, a w Katowicach - niemiecki. Jednak Komisja Międzysojusznicza nie była w stanie zapobiec antypolskim atakom.

W związku z toczącą się wojną polsko- -bolszewicką Niemcy usiłowali przekonać aliantów, by to im oddano śląski obszar plebiscytowy. W odpowiedzi POW obszaru śląskiego rozpoczęła 20 VIII 1920 r. II powstanie śląskie (na czele powstania stał Alfons Zgrzebniok). Dzięki Komisji Międzysojuszniczej po ośmiu dniach doszło do podpisania porozumienia o zaniechaniu terroru oraz utworzono mieszaną polsko-niemiecką policję.

Kiedy Polacy dowiedzieli się, że po przeprowadzonym na Śląsku plebiscycie Rada Ambasadorów zamierza przyznać Polsce tylko powiaty pszczyński i rybnicki, rozpoczęli nocą z 2 na 3 V 1921 r. III powstanie śląskie. Trwało ono blisko dwa miesiące, a najbardziej zacięte walki toczyły się o Górę Świętej Anny. Po kolejnej interwencji Ligi Narodów 5 VII podpisano rozejm.

21 X 1921 r. Liga Narodów zadecydowała o przyłączeniu do Polski ok. 30% obszaru plebiscytowego (powiaty pszczyński, rybnicki, katowicki, lubliniecki i świętochłowicki), zamieszkanego przez 46% ludności Górnego Śląska. Teren ten zamieszkiwało ok. 250 tys. Niemców, a po stronie niemieckiej pozostało ok. 530 tys. Polaków. Była to jednak część, na której znajdowało się aż 80% śląskich kopalń węgla i 60% hut.

15 V 1922 r. w Genewie Polska i Niemcy zawarły porozumienie o podziale Górnego Śląska, a w lipcu obszar ten uroczyście przyłączono do II RP.