LUDWIK XIV (1638-1715)

syn Ludwika XIII i Anny Austriaczki, twórca nowożytnej Francji. Zwany był Królem Słońce i panował we Francji w latach 1643-1715. Zanim jednak osiągnął pełnoletniość, regencję sprawowała za niego matka, choć właściwe rządy były w rękach pierwszego ministra na dworze francuskim - kardynała Mazariniego.

Ludwik XIV osobiste rządy rozpoczął w 1661 r. i od razu otoczył się grupą bardzo zdolnych urzędników pochodzenia mieszczańskiego i spośród biedniejszej szlachty (Jean Baptiste Colbert, Louis François Michel Le Tevier, Arnould de Pomponne, Colbert de Croiss), osłabiając w ten sposób polityczne znaczenie arystokracji. Uważa się go za ucieleśnienie absolutyzmu ("państwo to ja"), gdyż sprawował nieograniczoną władzę. Przyczynił się do rozkwitu gospodarczego Francji poprzez wspieranie rzemiosła, handlu i rozwoju manufaktur. Dzięki uporządkowaniu finansów państwa stworzył też silną armię i nowoczesną flotę, chcąc uczynić z Francji pierwszą potęgę w Europie i powiększyć jej terytorium.

Z tego powodu angażował się w liczne konflikty zbrojne: np. w latach 1667-68 walczył z Hiszpanią o Flandrię, a w latach 1672-79 - o Holandię. Poprzez intrygi i naciski polityczne przyłączył też do Francji Księstwo Dwu Mostów, Luksemburg, część Lotaryngii i Alzacji ze Strasburgiem. Ta zaborcza polityka sprawiła, że przeciw Ludwikowi XIV powstała koalicja, której główny trzon stanowiły: Holandia, Hiszpania, Szwecja, Anglia i kraje południowoniemieckie (tzw. Liga Augsburska). W rezultacie doprowadziło to do kolejnych wojen w latach 1688-97 oraz 1701-14 (tzw. wojna o sukcesję hiszpańską). Choć terytorialnie Francja nie poniosła strat w tych wojnach (tylko część kolonii w Ameryce Północnej na rzecz Anglii), to jednak przestała być hegemonem w Europie Zachodniej, a wydatki na cele wojenne i rozrzutny tryb życia dworu królewskiego osłabiły gospodarkę państwa.

Chcąc ratować finanse król wprowadził nowy podatek - pogłówne, który uiszczać musiał każdy mieszkaniec państwa francuskiego. W 1685 r. Ludwik XIV uchylił edykt nantejski, co było podyktowane względami politycznymi, gdyż król chciał ugodzić w ten sposób w zorganizowaną opozycję hugenotów. Jednak przyniosło to Francji poważne straty gospodarcze: kraj opuściło ponad 200 tys. przydatnych gospodarce fachowców (głównie kupców i rzemieślników). Król naraził się też przez to na krytykę i wrogość ze strony krajów protestanckich.

Ludwik XIV był też wielkim mecenasem sztuki. Na jego dworze tworzyło wielu artystów i pisarzy, przyczyniając się do rozkwitu francuskiej literatury, muzyki, teatru (Claude Perrault, Jules Hardouin- Mansart, Nicolas Poussin, Claude Lorrain, Pierre Puget, Jean Baptiste Poquelin (Molier), Pierre Corneille i wielu innych). Wersalska rezydencja Króla Słońce stała się niedoścignionym wzorem mody i obyczajowości dworskiej w XVII i XVIII w.