Obrona Sokratesa

Platon

Biografia Sokratesa

Sokrates urodził się 4 czerwca 469 roku p.n.e. Uważany za jednego z największych filozofów greckich. Jego ojciec Sofroniskos, był kamieniarzem, natomiast matka Fainarete - akuszerką. Ożenił się z Ksantypą, z którą miał trzech synów. Jego całe życia związane jest z Atenami, tu się urodził, prowadził swoja działalności i umarł.

Trzykrotnie brał udział w wyprawach wojennych (w ciężkiej piechocie pod Potideją, pod Delium i pod Amfipolis), w których odznaczył się męstwem, podobnie jak odwagą cywilną w życiu politycznym. Przez krótki czas był urzędnikiem - prytanem, w 406 r. p.n.e. przewodniczył Zgromadzeniu, na którym wbrew wszystkim sprzeciwił się niesprawiedliwemu postawieniu przed sąd dowódców floty ateńskiej. Na ogół jednak nie brał udziału w sprawach państwowych, bowiem całkowicie poświecił się działalności nauczycielskiej. W roku 449 zetknął się z przybyłym do miasta Parmenidesem i zainteresował kosmologią, jednak okres tej fascynacji nie trwał długo. Dziesięć lat później stał się uczniem Archelaosa z Aten, który wprowadził go w środowisko związane z Kimonem, głową prospartańskich konserwatystów oraz arystokratów ateńskich.

Sokrates nie należał do ludzi pięknych ciałem, lecz duszą. Był mały i gruby, miał wyłupiaste oczy i zadarty nos, jednak jego mądrość przerastała współczesnych mu filozofów. Ogół widział w nim dziwaka, ponieważ nie dbał o swoje sprawy - żył z rodziną w niedostatku. Ubrany w zgrzebny płaszcz, niezależnie od pogody chodził po mieście boso. Cierpiał na katalepsję (sztywnienie mięśni, polegające na zastygnięciu w jednej postawie i utrzymywaniu jej przez dłuższy czas). Często widywano go stojącego w jednym miejscu mocno zadumanego i skoncentrowanego.

Już za życia był ogólnie znaną postacią w Atenach. Zatrzymywał ludzi na rynku, w palestrze czy na biesiadzie, był wszędzie tam, gdzie mógł znaleźć rozmówców. Przedstawiał się jako „ten, który nic nie wie” (scio me nihil scile), i bezustannie wypytywał Ateńczyków, zwłaszcza młodych, aby wykorzenić z nich wiedzę nabytą bez zastanowienia i zmusić do refleksji na temat cnoty, dobra, sprawiedliwości. Stosował metodę elenktyczną. Polegała ona na ujawnianiu konsekwencji głoszonych poglądów, z których wiele okazywało się sprzecznych między sobą i na zbijaniu kolejnych argumentów przeciwnika. Na tym polega sokratejska ironia. Nie oznacza ona wcale naśmiewania się, lecz „wypytywanie” (z gr. eironeia). Jej celem było, jak mówił, „rodzić” dusze, wyzwalać uśpioną w nich wiedzę.

Chajrefont, przyjaciel Sokratesa z dziecinnych lat, zapytał wyrocznię w Delfach, czy jest ktoś mądrzejszy od Sokratesa, Pytja uznała Sokratesa za najmądrzejszego człowieka w Atenach, gdyż tylko on miał świadomość swojej niewiedzy.

W roku 423 p.n.e. wystawiono komedię Arystofanesa Chmury, w której przedstawiono go (prześmiewczo), jako ucieleśnienie bezcelowych rozważań, pychy i braku szacunku do tradycji.

W 399 r. p.n.e. spotkało go publiczne oskarżenie, że działalność jego jest szkodliwa. Fabrykant Anytos, mówca Lykon i poeta Meletos wnieśli przed sąd przysięgłych skargę na 70-letniego Sokratesa, że winien jest bezbożności oraz demoralizacji młodzieży. Sąd uznał jego winę. O karze śmierci przesądziła postawa mędrca, który nie uznał swej winy, a nawet kładł nacisk na konieczność swej działalności. Spędził 30 dni w więzieniu. Mógł uniknąć śmierci, uczniowie chcieli mu ułatwić ucieczkę, ale nie zgodził się stojąc na stanowisku posłuszeństwa prawu. Truciznę wypił 7 maja 399 r. p.n.e.

Sokrates nie pozostawił po sobie żadnych pism. Jedyne, co o nim wiemy, to relacje jego ucznia Platona (w postaci spisanych dialogów) oraz Ksenofonta, a także przekazy Arystotelesa, Arystofanesa i historyków greckich. Uczniowie Sokratesa różnili się w wielu sprawach, a w ich pismach Sokrates występuje często jako retoryczny autorytet. Jego poglądy zawierają głównie dialogi Platona i Ksenofonta Wspomnienia o Sokratesie.

Potrzebujesz pomocy?

Antyk i Biblia (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2021 Wszystkie prawa zastrzeżone.