Spis treści:
Z czego jest zrobiona kreda szkolna?
Kreda szkolna to produkt, którego skład zależy od receptury producenta. Do jej wyrobu wykorzystuje się surowce wapienne i substancje wiążące, choć najczęściej jest to prasowany gips z dodatkami, np. pigmentem. Istnieją różne rodzaje kredy, a sama nazwa niekoniecznie wskazuje na pochodzenie geologiczne. Ale istnieje też naturalna kreda, która jest miękką, porowatą skałą wapienną. Jej głównym składnikiem jest węglan wapnia, czyli CaCO3. W przypadku kredy piszącej ogromną część materiału dostarczyły organizmy żyjące w morzu, takie jak kokolitofory i otwornice.
Ważną rolę odegrały jednokomórkowe glony nazywane kokolitoforami. Wytwarzają one mikroskopijne wapienne płytki, które są nazywane kokolitami. Po obumarciu organizmów płytki i ich fragmenty opadały na dno, gdzie gromadziły się wraz z innymi szczątkami. Z takiego osadu powstała kreda w okresie kredowym, który trwał od ok. 143 do 66 mln lat temu. Jednocześnie właśnie w tym okresie trwał "złoty wiek" dinozaurów, który zakończył się wielkim wymieraniem, spowodowanego upadkiem asteroidy i aktywnością wulkaniczną. Natomiast skorupki otwornic i inne pozostałości planktonu stopniowo tworzyły ogromne pokłady skalne, znane teraz jako kreda.
Gdzie w Polsce występuje kreda?
Państwowy Instytut Geologiczny wskazuje występowanie kredy piszącej na Lubelszczyźnie oraz w północno-wschodniej Polsce. Złoża udokumentowano między innymi w rejonie Kornicy i Mielnika nad Bugiem. W okolicach Chełma kredę wydobywa się na potrzeby produkcji cementu.
Oprócz kredy morskiej istnieje jeszcze kreda jeziorna, która powstała wskutek wytrącania i gromadzenia węglanu wapnia w jeziorach. Istotną rolę w tym procesie odgrywają rośliny, które pobierają z wody dwutlenek węgla i w ten sposób wpływają na warunki sprzyjające krystalizacji kalcytu.
Źródła: bryk.pl, pgi.gov.pl, scanner.com.pl, dinoanimals.pl
Przeczytaj także:
Meteor a meteoryt – jaka jest różnica? Najciekawsze meteoryty w historii Ziemi
