Akcja powieści rozgrywa się w fantastycznym świecie, stworzonym przez Tolkiena. Dokładne opisy Śródziemia, jego przyrody, różnorodnych mieszkańców, ich kultury, języka i przygód sprawiają, że wydaje się istnieć naprawdę. Precyzja, z jaką autor wykreował tą fikcyjną rzeczywistość jest fenomenem na skalę światową, a wszystkie jego utwory umiejscawiane w tej przestrzeni mają wymiar monumentalny. 

Wędrówka, w której uczestniczy Bilbo Baggins trwa nieco ponad rok, lecz oprócz zwykłego czasu w powieści bardzo istotny jest czas magiczny. Określone momenty, pory roku lub dnia sprzyjają pewnym wydarzeniom. Przykładem może być tajemniczy Dzień Durina, jedyny, w którym można odczytać elfickie pismo na wrotach do jaskini.