Andrzej Kmicic jest głównym bohaterem powieści "Potop" Henryka Sienkiewicza. Jest on młodym, przystojnym, wesołym, odważnym szlachcicem- zawadiaką. Ale przede wszystkim jest żołnierzem, skorym również do romantycznych porywów. Początkowo poznajemy go jako typowego szlacheckiego zabijakę, używającego siły, jako ostatecznego argumentu dla udowodnienia swoich racji, z czasem staje się jednak patriotą, gotowym w każdej chwili poświęcić życie dla ukochanej ojczyzny. Bohater przechodzi głęboką wewnętrzną przemianę. Z awanturnika i zdrajcy staje się honorowym żołnierzem narażającym życie dla obrony króla. Ważną rolę w jego życiu odgrywała religia, ponieważ dla autora powieści- Sienkiewicza, katolicyzm jest cechą polskości. Właśnie dlatego bohater rozpoczyna swoją drogę nawrócenia od spowiedzi u księdza Kordeckiego i walecznym udziałem w obronie Jasnej Góry.

Kmicic od pewnego momentu powieści do samego końca walczy ze straszliwym piętnem. Z powodu swojej lekkomyślności stał się bliskim współpracownikiem księcia Radziwiłła i został nazwany zdrajcą. Zmieniwszy nazwisko na Babinicz, chcąc się zrehabilitować, bohater walczy ze Szwedami, wykrywa zdrady, walczy wszędzie tam, gdzie sytuacja wygląda na beznadziejną. Jednocześnie cały czas Kmicic jest wierny swojej ukochanej Oleńce, której obiecał poprawę i która czeka na niego, gdy tylko zmaże swoje winy. Bohater wypełnia warunek ukochanej: ma swoim działaniem doprowadzić do tego, by ludzie, których zranił, wybaczyli mu.

Andrzej jest bohaterem posiadającym wiele zalet. Jest pewny siebie, honorowy, kocha uczciwie i szczerze, jest odważny, wierny, gotowy do poświęceń i brawury. Natomiast jego wady to duma, chęć udowadniania racji siłą, nieliczenie się z innymi, prywata. Mimo to w chwili zagrożenia kraju bohater wybiera walkę z wrogiem, ze Szwedami. Oszukiwany przez Radziwiłła stara się zmazać winy, udaje mu się wkroczyć na właściwą drogę i odepchnąć od siebie oskarżenia o zdradę. W tym wszystkim Kmicic wykazuje dużo uczciwości i wierności- złożywszy raz przysięgę nie zdradza magnata, pomimo tego, iż Radziwiłł popiera Karola Gustawa. Bohater jest bezlitosny w stosunku do zdrajców i wierny wobec przyjaciół. W Wołodyjowskim uznaje przewagę "małego rycerza" i choć staje z nim do walki, potrafi uznać się za przegranego. Ci dwaj bohaterowie stają się w końcu serdecznymi przyjaciółmi.

Miłość Andrzeja Kmicica i Oleńki była pełna poświęceń, wiary i zaangażowania. Dziadek Aleksandry- Herakliusz Billewicz w swym testamencie zaznaczył, iż Andrzej ma poślubić jego wnuczkę. W przypadku zhańbienia się Kmicica, Ola miała udać się do zakonu. Przy pierwszym spotkaniu bohaterów Andrzej wywarł ogromne wrażenie na dziewczynie. Dobre wrażenie zostało jednak popsute przez zabawy kompanów Kmicica o których dowiedziała się Oleńka. Następnie w kolejnej bójce w karczmie bohater podjął pojedynek z Michałem Wołodyjowskim i przegrał. Relacje pomiędzy młodymi popsuła również zemsta Kmicica za śmierć przyjaciół i próba porwania Oleńki. Billewiczówna postawiła warunek Andrzejowi: przyjmie jego oświadczyny, jeżeli uzyska on przebaczenie od tych, których skrzywdził. Od tej pory Kmicic starał się zdobyć sławę w walce jako doskonały żołnierz. Wyruszył więc do księcia Radziwiłła i zwabiony podstępem przysiągł mu wierność. Ten fakt zmienił zupełnie życie bohatera. Musiał on zmienić nazwisko by móc walczyć w obronie ojczyzny. Rozpoczęły się walki, w których Kmicic odznaczał się wyjątkowym bohaterstwem. Podczas powrotu do ojczyzny Kmicic został ciężko ranny broniąc króla. Podczas rekonwalescencji opowiedział królowi swoją historię. Jego czyny zostają mu przebaczone. Andrzej walczył dalej narażając życie, oddając się całkowicie sprawie polskiej. Potem wyruszył na kolejną wojnę, a powróciwszy do domu został zrehabilitowany przez króla. Mógł wreszcie ożenić się z Oleńką Billewiczówną.

Andrzej Kmicic łączy w sobie cechy rycerza, Sarmaty i romantyka. Jako rycerz był waleczny, niezwykle odważny, oddany Bogu, wierny ojczyźnie i swojemu władcy. Celem jego życia była walka w obronie kraju i wiary. Początkowo bohater miał wiele negatywnych cech Sarmaty: nie interesowały go sprawy kraju, był porywczy, nie stronił od alkoholu, wszystko załatwiał siła. Był nieodpowiedzialny i mściwy. Po jakimś czasie Kmicic zaczyna jednak rozumieć, że poprzez swoje zachowanie nie zdobędzie miłości Oleńki. Zmienia się w wielkiego patriotę, gotowego oddać życie w obronie ojczyzny.

W Kmicicu jest także wiele cech romantycznych. Bohater jest wewnętrznie rozdarty pomiędzy czynieniem dobra i zła, jest indywidualistą, nie dba o opinię innych ludzi, ma własne zasady. Przemiana Andrzeja odbywa się poprzez miłość romantyczną- bohaterowie bardzo się kochają ale na drodze do ich szczęścia stoi wiele przeszkód. Kmicic staje się w pewnym momencie niezwykle samotny- co jest typową cechą romantyka. Kiedy opuszcza Radziwiłłów zostaje sam, w nikim nie może znaleźć oparcia, wszyscy uważają go za zdrajcę. Typowo romantyczny w zachowaniu bohatera jest też wielki patriotyzm, gotowy jest on w każdej chwili poświęcić się dla ojczyzny, oddać życie za kraj. Tak jak Jacek Soplica Kmicic przechodzi wewnętrzną przemianę. Nawiązująca do romantyzmu jest też sama miłość młodych. Andrzej zmienia się dla ukochanej, walczy o uczucie, narażając własne życie.

Bohater powieści "Potop" łączy w sobie cechy rycerza, romantyka i Sarmaty. Jego zachowanie dowodzi, że możliwa jest zupełna zmiana człowieka na lepsze, że można przejść całkowitą przemianę i zmazać swoje winy.