Trzęsieniem Ziemi - nazywamy drganie skorupy ziemskiej, ich przyczyna upatrywana jest w rozchodzeniu się fal sprężystych z głębszych warstw ziemskich.

W roku rejestruje się około 10 tys. trzęsień Ziemi, lecz tylko niewielka ilość z nich jest odczuwalna przez człowieka. Punkt, w którym powstają fale sejsmiczne, nosi nazwę ogniska lub hipocentrum. Natomiast punkt położony na powierzchni Ziemi, do którego fale docierają w najszybszym tempie - nosi nazwę epicentrum. Trzęsienia Ziemi pod powierzchnią wody charakteryzują się częstym występowaniem zjawisk towarzyszących - są to fale zwane tsunami ( dochodzące do wysokości około 40m), które mogą się rozchodzić w każdym kierunku z ogromną prędkością ( ich prędkość może dochodzić nawet do 900 km/h), i są zdolne do powodowania ogromnych zniszczeń w pasie wybrzeża. Siła trzęsień Ziemi określana jest za pomocą skali magnitud - skali nazwanej od jej autora skalą Richtera.

Zależnie od rodzaju przyczyn wywołujących trzęsienia Ziemi wyróżniamy ich trzy rodzaje:

  • trzęsienia tektoniczne - ich występowanie jest związane ze zmiana położenia mas skalnych wewnątrz skorupy ziemskiej, zachodzą zwłaszcza na granicy pomiędzy płytami litosferycznymi. Są to przede wszystkim strefy z występującymi w ich obrębie grzbietami śródoceanicznymi, strefy o podchodzeniu jednej płyty pod drugą, a więc obszary z łukami wysp i rowami oceanicznymi. Spotykanie tych typów trzęsień związane jest również z obszarami fałdowań, które wytworzyły się w czasie orogenezy alpejskiej, a w których zachodzi proces rozładowania naprężeń. Takie trzęsienia ziemi są towarzyszącymi również strefom uskoków tektonicznych. Jeden z najbardziej znanych uskoków to ten o nazwie San Andreas na terenie stanu Kalifornia w Ameryce Północnej, gdzie w 1906 roku doszło do przesunięcia poziomu warstw skalnych o nie bagatela 7 metrów na długości około 400 km. Tektoniczne trzęsienia ziemi są zaliczane do najgroźniejszych i stanowią ponad 90% ogółu wszystkich trzęsień.
  • trzęsienia wulkaniczne - są to zjawiska towarzyszące najczęściej wybuchowi wulkanów i wdzieraniu się magmy przez warstwy skalne. Ich działanie jest znacznie mniej groźne od poprzedniego rodzaju trzęsień i stanowi jedynie 7% całkowitej liczby trzęsień.
  • trzęsienia zapadliskowe - ich występowanie związane jest z procesem przemieszczania się niewielkich mas skalnych np. w czasie zapadnięcia się stropów jaskiń podziemnych bądź zawalenia się miejsc wyrobisk górniczych (są to tzw. tąpnięcia górnicze). Ten typ trzęsienia jest z reguły o słabej sile, ma niewielki zasięg i stanowi mniej niż 3% ogółu trzęsień.

Pod względem częstotliwości spotykania na powierzchni ziemi trzęsień Ziemi obszary możemy podzielić na obszary sejsmiczne, pensejsmiczne oraz asejsmiczne.

  • Na obszarach sejsmicznych występuje duża częstotliwość trzęsień Ziemi o znacznej sile. Tutaj dochodzi do największych zniszczeń. Jest nim przede wszystkim strefa położona wokół wybrzeży Oceanu Spokojnego.
  • Na obszarach pensejsmicznych trzęsienia ziemi mogą występować sporadycznie lub w niektórych przypadkach często, ale o bardzo słabej sile. Przykład to obszar Północnej Europy, Masywu Centralnego, Uralu, strefy Wielkich Rowów Wschodnioafrykańskich.
  • Obszar asejsmiczny - to taki, pozbawiony trzęsień ziemi i tworzy go przede wszystkim obszar starych platform kontynentalnych i den oceanicznych za wyjątkiem stref grzbietów i rowów śródoceanicznych.

Największą ilość trzęsień Ziemi charakteryzuje się obszar położony wokół wybrzeży Pacyfiku (80% wszystkich trzęsień ziemi).

Skutki trzęsień Ziemi bardzo często są katastrofalne, zwłaszcza na terenach charakteryzujących się dużą gęstością zaludnienia. Są one nie tyle powodem wielkich strat materialnych, ale również śmierci znacznej ilości ludzi. Trzęsienie ziemi, które miało miejsce w styczniu 1995 roku w Japonii, spowodowało śmierć około 5000 ofiar i pozostawiło bezdomnymi około 2 mln osób. Jeszcze większa ilość ludzi poniosła śmierć w czasie trzęsienia Ziemi, które miało miejsce w Iranie w 1990 roku - zginęło wtedy ponad 40 tys. ludzi. Ogromnymi stratami w ludziach odznaczają się bardzo częste trzęsienia Ziemi w Chinach. W 1976 roku poniosło śmierć około 250 tys. ludzi, a prawie dwukrotnie więcej pozostało bez dachu nad głową lub uległo zranieniu. Dlatego konieczne jest prowadzenia badań sejsmologicznych i wcześniejsze ostrzeganie ludzi przed zagrożeniem trzęsienia ziemi, tym bardziej, iż ponad 40% trzęsień Ziemi poprzedzona jest stopniowym nasilaniem się słabo wyczuwalnych prze zwykłego człowieka wstrząsów sejsmicznych. W oparciu o te dane jak również inne przesłanki i obserwacje można przewidzieć trzęsienie Ziemi i ostrzec przed nim zagrożona ludność.