Przyrządy (instrumenty) optyczne zdecydowanie zrewolucjonizowały nasz świat. Wpłynęły na prawie wszystkie dziedziny naszego życia. Niektóre zależności są oczywiste, inne przychodzą na myśl dopiero po głębszej refleksji na ten temat. Można by uparcie twierdzić, że przyrządy te oddziaływają na każdą dziedzinę. Przyczyną takich wniosków jest rozbudowany ciąg przyczynowo - skutkowy, jaki tworzy się poprzez kolejne odkrycia, z których tylko pierwsze zostało dokonane przy pomocą instrumentów optycznych. Jednakże moim zdaniem w niektórych przypadkach nie można aż tak naciągać sfery ich wpływu.

Najbardziej oczywistą odpowiedzią przy pytaniu o sferę wpływu przyrządów optycznych jest astronomia. Dzięki teleskopowi i lunecie mamy coraz szerszą, choć nadal jeszcze niezbyt bogatą, wiedzę na temat Kosmosu. Dowodem na to są informacje z prasy typu „naukowcy odkryli nową gwiazdę/galaktykę/kometę”. Gdyby nie przyrządy optyczne, nigdy byśmy nie odkryli nawet stosunkowo blisko położonych ciał niebieskich i nie mielibyśmy pojęcia o ich wpływie na naszą planetę.

Optyka znacznie ułatwiła ludziom życie. Pozwoliła na korekcję wad wzroku - zarówno tych lekkich, jak i poważnych. Dzięki powłokom antyrefleksyjnym znacznie ograniczono rozmaite choroby oczu wywołane m.in. patrzeniem się w intensywne światło (w Słońce lub nie używanie okularów przeciwsłonecznych w zimie - śnieg odbija mnóstwo światła uszkadzającego nasze wrażliwe oczy) lub ślęczeniem przed monitorem. Okulary miały też swój wkład w ortopedię - ludzie już nie muszą się garbić (np. nad klawiaturą), aby zobaczyć mikroskopijne literki, a więc nasze kręgosłupy są zdrowsze. Dla niektórych ludzi stanowią element mody i korekcji urody - stosując odpowiednio dobrane oprawki, można poprawić proporcje twarzy.

Same okulary - jako produkt - są też elementem rynku i źródłem utrzymania dla wielu właścicieli salonów optycznych oraz ich pracowników. Ponieważ dzięki (wszystkim) przyrządom optycznym rozwinęło się wiele nieznanych wcześniej dziedzin, wielu ludzi znalazło pracę, a stopa bezrobocia zaczęła spadać. Zarobek zapewniają też inne specjalistyczne przyrządy optyczne, kupowane przez naukowców, amatorów i nauczycieli do szkoły. Sprzedawać można też różne rodzaje rzutników.

Współcześnie, właśnie te rzutniki są nieodzownym elementem i pomocą na każdej konferencji, wykładzie, w szkołach i na uczelniach. Ciężko trafić na prezentację, w której nie byłyby wykorzystane. Pośrednio przez rzutniki, optyka wpływa na poziom wykształcenia słuchaczy i uczniów - dzięki ciekawej formie demonstracji, informacje „łatwiej zostają w głowie”. Te niewielkie urządzenia znalazły też zastosowanie w kinematografii - bez nich wyświetlenie filmu na wielkim ekranie byłoby niemożliwe.

Kino stało się ważnym elementem rozrywki wielu ludzi. Spotykają się tam zakochane pary, uczniowie - na filmy edukacyjne, wielbiciele kina, którzy pójdą na każdy film i zwykli ludzie, dla przyjemności.

Mówiąc o kinematografii, nie wolno zapomnieć o jej poprzedniczce - fotografii, bez której utrwalanie żadnych obrazów nie byłoby możliwe. Wielką rolę odegrały tu aparat fotograficzny (współcześnie coraz częściej zamieniany na cyfrowy) i kamera. Fotografia i filmy rozwijają kulturę, są zarobkiem dla artystów, fotoreporterów, reżyserów i aktorów, a te bardziej kontrowersyjne zmieniają postrzeganie świata przez społeczeństwa. Stanowią też źródło niekiedy łzawych wspomnień, pamiątkę lub… dowód w jakiejś sprawie.

Przyrządy optycznych odegrały wielką rolę w prawie, a ściślej - w policji, prokuraturze i sądach, gdzie dowody są podstawą do wydania wyroku. Aparatem czy kamerą możemy zarejestrować jakiś czyn czy zdarzenie, a dzięki mikroskopom i lupom możemy badać odciski palców oraz sprawdzać na podstawie np. wyszczerbień, czy dany przedmiot był używany w danym przestępstwie. Instrumenty optyczne stały się cierniem w oku opryszków, będąc znakomitym narzędziem odkrywania ich występków.

Te same instrumenty optyczne - często „połączone” w np. mikroskop z funkcją fotografowania oglądanego obrazu - całkowicie zrewolucjonizowały medycynę i biologię. Umożliwiły Karolowi Darwinowi opracowanie teorii ewolucji. Urządzenia te pozwoliły na odkrycie bakterii gruźlicy - choroby będącej zmorą średniowiecznych ludzi, znacznie obniżającą średnią długość życia. Nastąpił ogromny postęp w leczeniu chorób zakaźnych, bo naukowcy mogli „zaglądać do wnętrza” żywych komórek i obserwować bakterie, wirusy, a także inne niedostrzegalne gołym okiem organizmy. Powstały nowe dziedziny nauki, jak mikrobiologia, cytologiagenetyka, dzięki którym leczenie stało się skuteczniejsze.

Zarówno kopernikańska teoria heliocentryczna, darwinowska teoria ewolucji i odkrycie bakterii bardzo zmieniły postrzeganie świata przez ludzi. Choć w czasach Kopernika nie istniały przyrządy optyczne, które pozwoliłyby oglądać kosmos, późniejsze obserwacje Galileusza potwierdziły wywody jego poprzednika, całkowicie rewolucjonizując astronomię. Wiadomo, że Darwin używał mikroskopu, także zmieniając oblicze nauki. Dzięki temu samemu urządzeniu w rękach Roberta Kocha ludzie przestali twierdzić, jakoby choroba wywołana przez mikroorganizmy miałaby być „karą Boską za złe uczynki”.

Powszechnie obowiązujące poglądy na temat świata, ukierunkowane przez wyżej wymienionych wielkich naukowców, zmusiły Kościół do ustosunkowania się do niezbitych naukowych dowodów i pewnych zmian w biblijnym opowiadaniu o stworzeniu świata przez Boga. Właśnie z powodu konfrontacji z nauką i zmian poglądów „w zależności od potrzeby”, Kościół stracił nieco na swoim autorytecie w oczach części osób.

Nie tylko Kościół musiał zmienić prawdy, które głosił. Potrzeba reformy stała się niezbędna także w oświacie. A ponieważ cały czas naukowcy odkrywają coś nowego, niemal każde pokolenie uczy się czego innego.

Jednakże to nie koniec „podboju świata” przez przyrządy pozwalające obejrzeć to, co niedostępne gołym okiem. Umożliwiły ogromny postęp w chemii, konkretniej - w części dotyczącej atomów i cząsteczek o mikroskopijnych rozmiarach. Dzięki nim wiemy, z czego jest zbudowany cały świat. Badane są także metale, w celu uzyskania jak najlepszych dla poszczególnych celów stopów. Analiza przemian chemicznych pozwala historykom i geologom na odtworzenie przedmiotu ich badań przed procesem destrukcji. I ponownie instrumenty optyczne umożliwiają rozwój kultury i szeroko pojętej nauki.

W ogromnym tempie rozwija się bardzo modna dziedzina zwana nanotechnologią, opierająca się właśnie na tworzeniu rozmaitych struktur na poziomie atomów i cząsteczek. Specjaliści widzą w niej przyszłość w niemal wszystkich dziedzinach życia: od tworzyw sztucznych, poprzez komputery czy „mgłę” zastępującą pasy bezpieczeństwa w samochodzie, aż po „nanokosmetyki”.

Ludzie, będąc coraz bardziej biegli w optyce, zaczęli stosować ja w celu jak największego uproszczenia sobie życia i osiągnięcia własnych celów - władzy, bogactwa itp. W ten sposób wykorzystano przyrządy optyczne - peryskop i lornetę w wojsku. Ich wykorzystanie mogło zadecydować o zwycięstwie, a tym samym o historii danego regionu, państwa, a nawet całego świata.

Powoli nasze życie zaczynają rewolucjonizować też roboty, których potencjalna zdolność widzenia jest zależna od skomplikowanych układów optycznych. Ludzie zaczęli tworzyć roboty - pomocników i obecnie wymagają od nich coraz więcej. Żeby stworzyć wszechstronną maszynę, należy umożliwić jej widzenie, tworząc coś na wzór oka. I podczas gdy jedni nieustannie poprawiają swoje roboty, inni dyskutują nad możliwymi skutkami wysługiwania się we wszystkich nieprzyjemnych sprawach maszyną.

Dzisiaj nie potrafimy wyobrazić sobie życia bez leków, których kiedyś po prostu nie było. W byle sprawie niektórzy przewrażliwieni ludzie biegną do doktora bądź biorą na pęczki medykamenty dostępne bez recepty. Podobna sprawa jest z np. lornetą wykorzystywaną w żegludze. Gdyby nie ona, o wiele więcej marynarzy zginęłoby na morzu, nie widząc położonego w odległości paru kilometrów lądu.

Zapalonym myśliwym bardzo pomaga tzw. luneta myśliwska - przyrząd optyczny, pomocny w precyzyjnym strzelaniu.

Nie wolno zapominać też o bardzo prostych przyrządach, ale naprawdę przydatnych. Takim przykładem są lusterka w różnych pojazdach - samochodach, motorach itd. Wielokrotnie ratują przed wypadkiem, a nawet śmiercią.

Codziennie używamy też pospolitych luster - najczęściej aby ocenić i ewentualnie poprawić swój wygląd, ale także by „optycznie powiększyć pomieszczenie”. „Pokrzywione” zwierciadła wykorzystywane są także dla rozrywki, w tzw. gabinetach luster, czyli gabinetach śmiechu.

Jak widać na powyższych przykładach, optyka całkowicie zawładnęła światem. Zabranie współczesnemu człowiekowi jednego z przyrządów optycznych wywołałoby falę prymitywizmu i bezradności, co jest zjawiskiem negatywnym. Mimo to, sądzę, że nawet przy ogólnym zestawieniu wad i zalet tych instrumentów - dokładne jest praktycznie niemożliwe ze względu na ogromna sferę ich wpływu - walorów byłoby dużo więcej. Osobiście uważam rozwój nauki za bardzo pozytywne zjawisko i mam nadzieję, że przyrządy optyczne nadal będą ją wspierać.