Merkury to najbliższa Słońcu planeta w naszym układzie słonecznym. Okrąża ona Słońce w średniej od niego odległości wynoszącej jedynie 58 milionów kilometrów. W związku z tym Merkury jest bardzo gorącą planetą. Po obu jego stronach w rejonach równikowych znajdują się regiony będące przez większość czasu narażone na bezpośrednie oddziaływanie słonecznych promieni. Obydwa te regiony określane są jako bieguny gorąca. Na tej planecie występuje również bardzo duża różnica temperatur pomiędzy dniem a nocą. Podczas dnia panuje temperatura o średnich wartościach 350 °C, niekiedy dochodzi nawet do 430 °C. Dla lepszego zobrazowania powiedzmy, że w takiej temperaturze topią się co niektóre metale, na przykład cyna czy ołów. W nocy temperatura spada do blisko - 170 °C .

Jedną z podstawowych przyczyn tak dużych amplitud jest praktycznie całkowity brak atmosfery, to właśnie ona mogłaby nagrzewając się podczas dnia ocieplać merkuriańskie noce. Przez lata astronomowie żyli w przekonaniu, iż Merkury nie posiada atmosfery w ogóle. Obecnie wiemy jednak, że posiada on bardzo rzadką otoczkę składającą się przede wszystkim z helu oraz sodu. Bardzo ważnym skutkiem tych amplitud jest brak wobec tego jakichkolwiek możliwości na występowanie tam w stanie ciekłym wody. Nie wyklucza się jednak możliwości, iż na obszarze biegunów tak jak i na Ziemi występują lodowce. Są bowiem miejsca, gdzie temperatura ciągle waha się w granicach -148 °C.

Merkury należy do najmniejszych planet w naszym Układzie Słonecznym, jedyną mniejszą planetą jest odległy Pluton. Merkury ma średnicę 4878 kilometrów, jest zatem jedynie o 40% większy od "naszego" Księżyca. Merkury jest do niego podobny także pod paroma innymi ważnymi względami. Jego sfałdowaną powierzchnię pokrywa wiele kraterów. Największym z nich jest tak zwana "Nizina upałów", który utworzył się wskutek kolizji z bardzo dużym meteorytem. O wielkości wspominanego meteorytu świadczy rozmiar krateru, który ma średnicę mierzącą blisko 1300 kilometrów. Siła z jaką uderzył w powierzchnię Merkurego była tak bardzo wielka, iż uderzeniowe fale doprowadziły do wypiętrzenia się wielkich wzgórz na przeciwnej półkuli. Kratery na Merkurym noszą imiona sławnych artystów i tak na przykład, drugi pod względem wielkości nosi imię znanego kompozytora Beethovena. Swój krater posiadają również takie znakomitości jak:

  • Homer
  • Chopin
  • Tycjan
  • Mickiewicz
  • Paderewski

W momencie, gdy meteoryty "oszczeliwały" powierzchnię tej planety dochodziło czasami do przebicia się ich przez zewnętrzną skorupę Merkurego. Wybitymi otworami wylewała się lawa formując szerokie tereny równiny.

Podczas bombardowań uwalniane były również ogromne ilości energii, co bardzo rozgrzewało tą planetę. Gdy deszcz meteorów przestał "padać" Merkury stygnął bardzo gwałtownie wskutek czego na jego powierzchni powstały bardzo duże pęknięcia, które do dnia dzisiejszego zaznaczają się w formie urwisk. których ściany dochodzą do 3 kilometrów. Zewnętrzna skorupa Merkurego jest bardzo cienka, a pod nią występuje jeszcze bardziej cienka warstwa, którą nazywa się płaszczem. Ten zaś otacza bardzo duże oraz ciężkie jądro, które składa się przede wszystkim z żelaza. Merkury charakteryzuje się bardzo dużą gęstością, co pozwala właśnie sądzić, że jego jądro w porównaniu z warstwami zewnętrznymi jest ogromne. Astronomowie drogą obliczeń doszli, że merkuriańskie jądro stanowi blisko 42% objętości całej planety. Dla porównania jądro ziemskie stanowi tylko 17% objętości Ziemi.

Merkuremu potrzeba jedynie 88 ziemskich dni by okrążyć Słońce, nadmieńmy, że porusza się on najszybciej wśród planet naszej galaktyki. Tak samo jak i inne planety porusza się on po tak zwanej orbicie eliptycznej a nie okręgu. Wskutek takiego właśnie toru zależnie od punktu na orbicie, gdzie akurat jest planeta, odległość jej od Słońca poddana jest dużym zmianom. Merkury najbliżej Słońca znajduje się w odległości 46 milionów kilometrów.

Natomiast największą odległością dzielącą Merkurego od Słońca jest 70 milionów kilometrów.

Płaszczyzna orbity tej planety nieco jest przesunięta do płaszczyzny "naszej" Ziemi, toteż Merkury bardzo rzadko przecina linię prostą łączącą Słońcem oraz Ziemię. Taka sytuacja występuje kilkunastokrotnie w ciągu 100 lat. Merkury tak samo jak Ziemia wykonuje ruch dookoła własnej osi. Jest on bardzo wolny. Potrzeba 176 ziemskich dni do wykonania jednego obrotu. Powoduje to bardzo ciekawe zjawisko.

Będąc na powierzchni Merkurego może nam się wydawać, iż słońce wschodzi na wschodzie, wędruje po nieboskłonie zachodzi na stronie zachodniej. Potem jednak wschodzi na stronie zachodniej oraz posuwa się parę ziemskich dni i w końcu zachodzi znów na zachodzie.