Ciała poruszające się w różnego rodzaju ośrodkach, zawsze doznają oporów pochodzących od tych ośrodków. Opory te nazywamy siłami tarcia i spowodowane są hamującym działaniem środowiska w którym dane ciało się znajduję i porusza. Samolot lecący w powietrzu doznaje oporu ze strony powietrza, łódź płynąca po rzece musi pokonywać opór stawiany przez wodę, a narciarz smaruje swoje narty aby były jak najmniej hamowane przez śnieg po którym suną. Siły tarcia możemy zasadniczo podzielić na dwa rodzaje: tarcie statyczne i tarcie dynamiczne. Siły tarcia statycznego działają na ciało, gdy to pozostaje w spoczynku i zależą głównie od ciężaru ciała, oraz od rodzaju powierzchni na której spoczywają. Natomiast siły tarcia dynamicznego, także zależą od ciężaru ciała i rodzaju powierzchni, ale także dodatkowo od prędkości jakie ciało posiada. Cechą wspólną obu tych sił jest to, że zawsze działają w przeciwnym kierunku do kierunku ruchu.

Występowanie sił tarcia jest bezpośrednio związane z tym, iż w przyrodzie nie obserwujemy powierzchni idealnie gładkich. Jeśli nam się nawet wydaje, że jakaś powierzchnia jest idealnie gładka, to gdy jej się bliżej przyjrzymy np. pod mikroskopem, to ujrzymy, że tak naprawdę jest chropowata, posiada szereg nierówności i bardzo daleko jej do doskonałości. Powierzchnie stykając się ze sobą, powodują, że te wszystkie nierówności zazębiają się ze sobą, co powoduje powstawanie oporów przeciwdziałających wzajemnemu ruchowi powierzchni. Wielkość tych oporów zależy od rodzaju powierzchni stykających się ze sobą, niektóre z nich mogą być mniej lub bardziej chropowate. Widać to na prostym przykładzie ruchu sanek, które zupełnie inaczej poruszają się po lodzie, a zupełnie inaczej po trawie czy ziemi. Jednak w każdym przypadku poruszającego się ciała po określonej powierzchni, ciało to stopniowo zaczyna tracić nadaną mu prędkość. Dlatego też aby ciało nadal kontynuowało swój ruch należy cały czas działać na nie siłą, która będzie się przeciwstawiać tarciu. I tak samochód aby nie zwalniał, napędzany jest silnikiem, wagony kolejowe musi ciągnąc lokomotywa, a na których siedzimy druga osoba, korzystająca z siły swoich mięśni.

Zasadniczo tarcie kinetyczne można podzielić na trzy rodzaje: poślizgowe, toczne i wiertne.

Z tarciem poślizgowym spotykamy się w przypadku dwóch powierzchni przesuwających się po sobie. Dla przykładu możemy użyć klocka leżący na stole, który popychamy. Klocek po pewnym czasie zatrzyma się w wyniku działania sił tarcia. Natomiast z tarciem tocznym spotykamy się w przypadku, gdy klocek zastąpimy walcem lub kulą, występuje zawsze w przypadku toczenia się ciała po danej powierzchni, dlatego min. samochód nie napędzany silnikiem w końcu musi się zatrzymać. Z tarciem wiertnym mamy do czynienia, jak sama nazwa wskazuje, w przypadkach gdy dokonujemy pewnego drążenia ciałem w określonej powierzchni.

Te wszystkie rodzaje tarcia kinetycznego, a także tarcie statyczne są to przykłady tarcia zewnętrznego, z którym mamy do czynienia, gdy powierzchnie stykają się ze sobą, spoczywających lub będących w ruchu względem siebie. I jak łatwo się domyślić oprócz tarcia zewnętrznego istnieje jeszcze tarcie wewnętrzne, nazywane także lepkością. Jest to tarcie jakie powstaje we wnętrzu cieczy bądź gazu, powodujące powstawanie sił oporów pomiędzy poruszającymi się warstwami cieczy lub gazu.

Wszystkie jednak zjawiska tarcia prowadzą do podobnych efektów - rozpraszania energii kinetycznej ciała, poprzez wydzielanie ciepła, elektryzowanie się, a nawet niszczenie.

Pożyteczność sił tarcia.

Siły tarcia odgrywają w przyrodzie ogromną rolę. Skutki ich działania mogą być zarówno pozytywne jak i negatywne. Jak już wspominaliśmy, jednym z efektów ich działania jest hamowanie ciała. Dla przypadku, gdy zależy nam na w miarę bezproblemowym ruchu ciała, wtedy tarcie jest czynnikiem szkodliwym. Powoduje ono zwalnianie samochodu, pociągu, roweru. Rakieta wystrzeliwana w kosmos jest tutaj najlepszym przykładem szkodliwości działania tarcia, w którym czoło rakiety ścierając się z powietrzem nie tylko hamuje rakietę, ale także powoduje jej niebezpieczne nagrzewanie się.

Tarcie jest także bardzo niepożądanym efektem przy działaniu różnego rodzaju mechanizmów, bowiem to w wyniku jego działania poszczególne elementy stykające się ze sobą ulegają zniszczeniu. Powoduje to konieczność systematycznego sprawdzania stanu elementów i ich wymianie. Podnosi to oczywiście koszty działania urządzeń. Dlatego też w celu zmniejszenia tych negatywnych skutków tarcia, stosuje się różne substancje zmniejszające działanie tarcia. Najbardziej popularnymi są wszelkiego rodzaju smary, które powodują wolniejsze niszczenie się materiałów i powodują mniejsze nagrzewanie się ciał, a co za tym idzie mniejsze straty energii mechanicznej ciała.

Jednak tarcie potrafi być także bardzo pożyteczne i jak najbardziej pomocne w życiu człowieka. Każde ciało potrzebuje tarcia, aby je wprawić w ruch, bądź zatrzymać. Jeśli sobie przypomnimy ślizganie się na ślizgawce, to wiemy że bardzo ciężko jest się poruszać po takiej powierzchni. Gdyby ustawić samochód bądź lokomotywę na takiej ślizgawce to niemożliwym stało by się wprawienie ich w ruch, koła obracałyby się w tym samym miejscu. A to wynika z tego że tarcie w tym przypadku byłoby bardzo małe. Gdyby nie istniało zjawisko tarcia, nie bylibyśmy w stanie zatrzymać pędzącego samochodu, bądź lokomotywy. Aby zatrzymać te pojazdy stosuję się specjalne systemy hamowania, takie jak klocki bądź tarcze hamulcowe, polegające na ich dociskaniu do kół poruszającego się pojazdu. Wskutek tarcia, energia kinetyczna kół jest zamieniana w ciepło, przez co pojazd zwalnia.

Tarcie jest bardzo często czynnikiem utrudniającym ruch ciała, tak jak w przypadku wzajemnego ruchu łożyska koła, a ośki samochodu, lub w przypadku ruchu tłoka w cylindrze silnika. Jednak równie często jest nieocenionym zjawiskiem, gdy przychodzi do zatrzymania poruszającego się ciała. Gdyby nie tarcie nie bylibyśmy w stanie zatrzymać pędzącego samochodu, czego skutki mogłyby być katastrofalne. Jest ono obecne w każdym aspekcie naszego życia codziennego. Bez niego nie moglibyśmy pisać, prać, utrzymywać w dłoniach przedmiotów, a nawet chodzić. Jest niezbędnym elementem działania każdego urządzenia mechanicznego, przykładami tu mogą być sprzęgło w samochodzie, czy każdy inny mechanizm zębatkowy.

W przypadkach gdy należy tarcie zmniejszać, ponieważ jest czynnikiem niepożądanym człowiek nauczył się stosować różnego rodzaju smary i oleje ( jak olej silnikowy powodujący minimalizację tarcia tłoka w cylindrze ) wprowadzając je pomiędzy stykające się powierzchnie ciał. A tam gdzie należy je maksymalizować wprowadza się zupełnie inne materiały, dla przykładu piasek, czy żwir na drodze.

Jak widać siły tarcia odgrywają kluczową rolę w życiu człowieka. Bez ich istnienia nie możliwa byłaby normalna egzystencja. Tak więc bardzo ważną rzeczą jest coraz wnikliwsze zgłębianie ich natury, oraz pochodzenia. Poznanie praw rządzących siłami tarcia jest potrzebne każdej dziedzinie życia człowieka.