ELŻBIETA I (1533-1603)

królowa Anglii, córka Henryka VIII i Anny Boleyn, ostatnia z dynastii Tudorów.

Była bardzo inteligentną i wykształconą kobietą, znała 4 języki obce (włoski, francuski, łacinę i grekę) oraz dzieła starożytnych uczonych. Tron przejęła w 1558 r. na mocy testamentu ojca, a po śmierci królowej Marii I Tudor. Jej 45-letnie panowanie (tzw. era elżbietańska) to złoty wiek w historii Anglii.

Była zwolenniczką niezależności Kościoła anglikańskiego od papiestwa i mocą uchwalonych przez nią w 1559 r. "Acts of Supremacy and Uniformity" uczyniła anglikanizm religią państwową. Ponieważ nienawidziła katolicyzmu, popierała wszelkie działania wymierzone przeciw katolikom. M.in. skazała na śmierć Marię Stuart (królową Szkocji), która miała prawo do dziedziczenia po Elżbiecie tronu angielskiego.

Elżbieta rozpoczęła też walkę z Hiszpanią - główną ostoją katolicyzmu w Europie i pierwszą potęgą morską. W tym celu wspierała korsarzy napadających na hiszpańskie statki i posiadłości kolonialne oraz popierała wszelkie państwa w Europie występujące przeciw Hiszpanii. Do decydującego angielsko-hiszpańskiego starcia doszło w 1588 r. u wybrzeży Anglii, kiedy to Niezwyciężona Armada (flota hiszpańska) została pokonana przez Anglików, co spowodowało załamanie hiszpańskiego monopolu na morzach, a z czasem przejęcie tej pozycji przez Anglię (aż do II wojny światowej).

W czasach jej panowania Anglia bardzo szybko się rozwijała pod względem gospodarczym i handlowym. Pod­jęto wtedy wiele podróży badawczych (Francis Drake), rozwijała się żegluga i rzemiosło, rozbudowano Londyn, utworzono giełdę królewską. Elżbieta wspierała mieszczaństwo i tzw. nową szlachtę. Dążyła też do podporządkowania Szkocji, wzmocnienia więzów z Walią i skolonizowania Irlandii.

W epoce elżbietańskiej Anglia przeżywała swój złoty wiek kulturalny. W tym okresie tworzyły takie sławy jak: Francis Bacon (filozof), Philip Sidney (poeta), Edmund Spencer (poeta), Thomas Nashe (satyryk i prozaik), a przede wszystkim William Szekspir (poeta i dramaturg). Elżbieta nigdy nie wyszła za mąż i zmarła bezpotomnie, a swój tron przekazała królowi Szkocji Jakubowi, który panował w Anglii w latach 1603-25 jako Jakub I.