Z tego artykułu dowiesz się:

W połowie listopada Państwowe Wydawnictwo Naukowe i Uniwersytet Warszawski z nadsyłanych przez internautów propozycji słów, które powinny zostać Młodzieżowym Słowem Roku 2021, wyłoniły 20 najczęściej powtarzających się wśród nich wyrazów. Następnie do końca listopada odbywało się internetowe głosowanie, dotyczące zwycięskiego słowa, którego wyniki zostały opublikowane 7 grudnia.

Zwycięzca Młodzieżowego Słowa Roku 2021

W tym roku na podium najpopularniejszych młodzieżowych wyrazów uplasowały się słowa:

  • śpiulkolot — miejsce do spania; często używane w memach (9 656 głosów)
  • naura — skrót od na razie; zwrot używany na pożegnanie, przekształcenie "nara" (9 401 głosów)
  • twoja stara — dezaprobująca odpowiedź na pytanie: kto? (6 665 głosów)

Młodzieżowe Słowo Roku — komentarz jury

Jury skomentowało, że z wyników plebiscytu można zaobserwować, iż młodzież lubi przekształcać istniejące już w języku literackim, potocznym czy slangowym wyrazy, by stworzyć z nich takie, które mają charakter indywidualny dla ich wspólnoty. Na bazie trafnych, wielopoziomowych skojarzeń młodzi ludzie tworzą też zupełnie nowatorskie, ciekawe słowa lub nadają nowe znaczenia tym już istniejącym i popularnym, tym samym dając im nowe życie. Wśród mowy młodzieży widoczna jest także duża liczba wyolbrzymień i pomniejszeń, a także żartobliwość i ironia. 

Nagroda Jury Młodzieżowego Słowa Roku

Nagroda jury powędrowała w tym roku do słowa "mrozi", czyli wyrazu już wcześniej znanego, któremu młodzież nadała nowe znaczenie.

Nagroda za kreatywność językową okazała się ona na tyle znacząca, że gdy w analogicznych plebiscytach w Niemczech i w Austrii zwycięża w tym roku hasło cringe, my mamy już popularny polski odpowiednik. Słowo mrozi podąża za sensem oryginalnego słowa, bo o cringe'u (spolszczanym często jako krindż) mówiono, że opisuje dreszcz zażenowania, ciarki żenady. Sytuację, w której wstydzimy się, że coś oglądamy albo czemuś się przysłuchujemy. Czasownik mrozić koresponduje zarazem z popularnym emoji ze zmarzniętą, lodowatą buźką i zębami wyszczerzonymi w grymasie, który zdaje się w postaci ikonicznej demonstrować bliskość odczuć chłodu i zażenowania — uzasadniła swój wybór kapituła.

Wyróżnienie w Młodzieżowym Słowie Roku

Wyróżnienie w plebiscycie uzyskało słowo "odciszyć (się)", które było używane przez uczniów oraz studentów w czasie zajęć zdalnych i powstało właśnie jako odpowiedź na potrzebę określenia wcześniej niepopularnej czynności. Jest przeciwieństwem "wyciszenia się" i dotyczy włączenia mikrofonu, by być słyszalnym podczas wideokonferencji online

54232675_m
"Śpiulkolot" okazał się słowem, które zachwyciło jury Młodzieżowego Słowa Roku 2021. /123RF/PICSEL

 

Pozostałe 16 słów, które walczyły o zwycięstwo

  • baza – wyraz aprobaty, pozytywnych emocji 
  • boomer – ironiczna nazwa osoby starszej, reprezentującej pokolenie baby boom (urodzonego w latach 40., 50. lub 60.) 
  • cringe – żenada, wstyd 
  • essa – ‘łatwy’ lub okrzyk radości 
  • ez – ‘łatwy’ 
  • foliarz – ‘wyznawca teorii spiskowych’, w ostatnim roku często o antyszczepionkowcach 
  • gituwa – ocena pozytywna, od git ‘świetnie’ 
  • IMO – skrót od ang. in my opinion 
  • kox, koks – zgłaszane najczęściej jako ‘świetnie’, ma jednak wiele znaczeń, m.in. ‘kokaina’, ‘substancja anaboliczna’ oraz ‘osoba trenująca na siłowni, zażywająca takie substancje’ 
  • oddaje – ‘opłaca się’ 
  • pogchamp – wyraz zadowolenia, aprobaty, pierwotnie emotikon 
  • rel – ‘czuję to samo’, skrót od ang. relatable 
  • sheesh – wyraz zdziwienia lub zaskoczenia 
  • sus – skrót od suspect lub suspicious ‘podejrzany’ 
  • sześćdziesiona – ‘donosiciel, skarżypyta’, od art. 60 kodeksu karnego o nadzwyczajnym złagodzeniu kary dla sprawcy przestępstwa, który ujawni informacje dotyczące innych sprawców 
  • zodiakara – dziewczyna, która wierzy w moc znaków zodiaku i często o tym mówi. 

Joanna Cwynar