Światowy Dzień Nauczyciela przypada 5 października. Jak jest obchodzony?

Okazuje się, że święto nauczycieli tylko w polskim kalendarzu przypada na 14 października, czyli w Dniu Edukacji Narodowej. Tak naprawdę Światowy Dzień Nauczyciela celebrowany jest nieco wcześniej i do tego pod patronatem UNESCO. Jak wyglądają obchody tego wyjątkowego święta?

Spis treści:

Światowy Dzień Nauczyciela a polski Dzień Edukacji Narodowej
Obchody Światowego Dnia Nauczyciela 2026 - wyjątkowa rocznica

Światowy Dzień Nauczyciela a polski Dzień Edukacji Narodowej

Światowy Dzień Nauczyciela, czyli (ang. World Teacher's Day) obchodzony jest co roku 5 października, a pierwsze świętowanie odbyło się w 1994 roku. Jednak historia tego święta sięga aż do 1966 roku, kiedy została podpisana opracowana przez UNESCO i Międzynarodową Organizację Pracy „Rekomendacja w sprawie statusu nauczyciela”. Czego dotyczył ten dokument? Znalazły się w nim m.in. zapisy dotyczące praw oraz obowiązków nauczycieli, jak również zasady rekrutacji, zatrudnienia i warunki nauczania odnoszące się do tego zawodu. Warto dodać, że dopiero 30 lat później pojawiła się “Rekomendacja dotycząca statusu kadry nauczycielskiej w szkolnictwie wyższym”, która uzupełniła przepisy z 1966 roku. Czy to oznacza, że w Polsce powinniśmy obchodzić Dzień Nauczyciela właśnie 5 października zamiast 14 października?

Polska tradycja świętowania nawiązuje do czasów oświeceniowych, a w zasadzie sięga do 14 października 1773 roku, kiedy powołana została Komisja Edukacji Narodowej (KEN) przez Sejm Rozbiorowy z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Warto dodać, że znana tradycja Dnia Edukacji Narodowej została ustanowiona w 1972 roku w ustawie “Karta praw i obowiązków nauczyciela” pod nazwą Dzień Nauczyciela, a dopiero 10 lat później jako Dzień Edukacji Narodowej, który jest świętem i dniem wolnym od pracy oraz nauki dla placówek oświatowych. Czy to oznacza, że można świętować tylko jeden Dzień Nauczyciela w roku? Należy pamiętać, że “(...) To dzień, by świętować, jak nauczyciele zmieniają edukację, ale także zastanowić się nad wsparciem, którego potrzebują, by w pełni wykorzystać swój talent i powołanie, oraz by przemyśleć przyszłość dla zawodu na całym świecie”, jak podaje UNESCO.

Obchody Światowego Dnia Nauczyciela 2026 - wyjątkowa rocznica

Tegoroczne świętowanie oznacza 60. rocznicę podpisania „Rekomendacji w sprawie statusu nauczyciela”, a to oznacza, że obchody 32. Światowego Dnia Nauczyciela odbędą się pod hasłem "Stojąc u boku nauczycieli: 60 lat ochrony zawodu, podniesienia jego statusu i kształtowania naszej przyszłości". Co to oznacza?

UNESCO podaje, że celebracja 2026 skupi się wokół nowych wyzwań dla zawodu nauczyciela, które sięgają “(...) od technologii cyfrowych i zmian klimatu po inkluzję, migracje i przesiedlenia. Te presje wpływają na kilka wymiarów statusu nauczycieli: ich status symboliczny, gdy nauczanie nie jest wystarczająco doceniane; ich status zawodowy, kształtowany przez ograniczoną autonomię, wsparcie lub głos w tworzeniu polityki; oraz ich status materialny, ograniczony przez wynagrodzenia, obciążenie pracą i środowiska pracy, które nie pozwalają nauczycielom w pełni pełnić swojej roli”. Warto dodać, że podczas Światowego Dnia Nauczyciela zostaną przyznane pod po raz dziewiąty Nagrody UNESCO-Hamdan za Rozwój Nauczycieli. Czy polscy nauczyciele mogą świętować razem z kolegami z całego świata? Należy pamiętać, że obchody te skierowane są do osób pracujących w sektorze nauki i szkolnictwa wyższego, przez co warto o nich pamiętać również 5 października.