Spis treści:

Zapora w Solinie – największa zapora w Polsce

Zdecydowanie najbardziej imponująca budowla tego typu na terenie Polski. Według oficjalnych danych zapora w Solinie jest wysoka na 82 m, długa na 664 m i waży ponad 2 mln t! Co ciekawe, do jej budowy zużyto aż 820 tys. m3 betonu.

Po co zbudowano tak imponującą zaporę? W 1921 r. zdecydowano, że na potrzeby elektrowni wodnej konieczne będzie spiętrzenie wód Sanu i Solinki. A miejsce, w którym obecnie stoi zapora w Solinie, nadawało się do tego idealnie.

Tak wielka inwestycja wymagała jednak poświęcenia domów niemalże tysiąca ludzi. Na dnie Jeziora Solińskiego znajdują się pozostałości kilku wsi, w tym Soliny, Horodka, Teleśnicy Sanny i części Wołkowyi.

Obecnie zapora w Solinie służy nie tylko elektrowni wodnej. Jest też sama w sobie atrakcją turystyczną. Na jej koronie znajduje się najpopularniejszy deptak, zwany przez miejscowych solińskimi Krupówkami. Możliwe też jest zwiedzanie wnętrza zapory, które uświadamia, jak wielka jest to budowla.

Przeczytaj również: Oto najwyżej położone miasto na świecie. Jak się tam żyje?

Zapora Pilchowicka – druga co do wieku i wysokości tama w Polsce

Neogotycka, wysoka na 69 m i długa na 270 m Zapora Pilchowicka powstała w 1921 r. Jest niższa jedynie od zapory w Solinie i młodsza od znajdującej się na Dolnym Śląsku Zapory Leśnej. To też najwyższa zapora łukowa zbudowana z mieszanki betonu i kamienia w naszym kraju.

Co ciekawe, w swoich czasach Zapora Pilchowicka była uważana za prawdziwe osiągnięcie budownictwa. Wyróżniał ją zbudowany na kształt schodów kanał upustowy u boku korony. To rozwiązanie pozwoliło skutecznie wyhamować płynącą wodę, która w innym wypadku zniszczyłaby budynek pobliskiej elektrowni.

Zapora_Pilchowice_3
Zaporę Pilchowicką wyróżnia zbudowany na kształt schodów kanał /fot. autor: Kacper Malina, licencja: CC BY 3.0


Choć dziś już ta technologia nie jest wykorzystywana, fani dawnej architektury nadal odwiedzają Zaporę Pilchowicką, by przyjrzeć się kunsztowi niemieckich architektów.

Zapora w Niedzicy – jedna z największych atrakcji na Dunajcu

Jak się okazuje, spływ Dunajcem nie jest jedyną atrakcją tej rzeki. Kolejną jest zapora w Niedzicy, wysoka na 60 m i długa na przeszło 400 m. Powstawała od 1975 r. i przez 22 lata budowy często stanowiła przedmiot sporu inwestorów z ekologami. Dziś służy zbudowanej przy niej elektrowni wodnej i reguluje wody Dunajca.

Niedzica_Dam_(10)
Zapora w Niedzicy była przedmiotem sporu między inwestorami a ekologami /fot. autor: Rafał M. Socha (Azymut), licencja: CC BY-SA 4.0


Warty odnotowania jest fakt, ze 9 lipca 1997 r., czyli w dzień otwarcia zapory w Niedzicy, zatrzymała ona falę powodziową, która spustoszyła wiele terenów polski w trakcie tzw. powodzi tysiąclecia. Tak więc już pierwszego dnia spełniła swoją przeciwpowodziową funkcję.

Przeczytaj również: Eksperyment Milgrama. Czy jesteśmy ślepo posłuszni?

Tama w Goczałkowicach – zapewnia wodę pitną i miejsce do wypoczynku

Jedną z największych zapór w Polsce jest też tama w Goczałkowicach. Tę miejscowość z pewnością kojarzy wielu mieszkańców Górnego Śląska – to właśnie z jeziora Goczałkowickiego czerpie się dla nich wodę pitną.

Co ciekawe, sama tama w Goczałkowicach jest dość niska – jej wysokość wynosi ledwie 14 m. Wynika to też z dość niskiego poziomu wody w Jeziorze Goczałkowickim, który waha się od 2 do 5 m. Tama w Goczałkowicach jest za to jedną z najdłuższych budowli tego typu w Polsce, ponieważ rozciąga się aż na 2980 m.

1280px-Jezioro_Goczałkowickie_002
Tama w Goczałkowicach jest dość niska, ale bardzo długa /fot. Wikipedia (domena publiczna)


Co ciekawe, również w tym przypadku trzeba było dokonać poświęceń. Aby w 1956 r. mógł powstać zalew wody pitnej, konieczne było zalanie wsi Zarzecze, której korzenie sięgają XIII w. Z tego względu bezpowrotnie utracono średniowieczne zabytki architektury, w tym dwa kościoły i cmentarz.

Zapora Leśniańska – najstarsza tama w Polsce

Jeśli chcesz zobaczyć najstarszą zaporę w Polsce, musisz udać się na Dolny Śląsk, w okolice historycznej miejscowości Leśne. To tam, na rzecze Kwisie, po dziś dzień funkcjonuje najstarsza elektrownia wodna w Polsce, a wraz z nią – Zapora Leśniańska, najbardziej wiekowa tama w naszym kraju.

Jej budowę rozpoczęto w 1901 r. i zakończono 4 lata później, w 1905 r. Jest długa na 130 m i wysoka na 36 m, co jak na czas jej wznoszenia jest imponującym wynikiem. W trakcie budowy zużyto 150 tys. worków cementu (czyli jakieś 3 tys. ton materiału) oraz 460 t stali zbrojeniowej.

Zapora_Leśniańska_19.08.2021_p
Zapora Leśniańska to najstarsza zapora w Polsce /fot. autor: Przykuta, licencja: CC BY-SA 3.0


Zapora Leśniańska
nadal pełni swoją funkcję, podobnie jak zbudowana przy niej elektrownia wodna. Można się o tym przekonać osobiście – obiekt ten jest popularną w tamtych rejonach atrakcją turystyczną. Odwiedzający mogą podpłynąć statkiem niemalże pod samą zabytkową tamę, by przyjrzeć się jej z bliska.


Rozwiąż nasze quizy:

QUIZ ortograficzny. Czy wiesz, jak zapisać te rzadko używane wyrazy?

Bardzo trudny QUIZ z wiedzy ogólnej. Nieliczni zdobywają 100 proc.

QUIZ: Byłeś uczniem w PRL? Z łatwością odpowiesz na te pytania, choć przy 9. może być różnie