Spis treści:

Kontrola plecaka ucznia - konieczność czy łamanie przepisów?  

W obliczu wydarzeń, jakie miały miejsce w polskich szkołach, rozwiązanie polegające na kontroli przez nauczycieli plecaków uczniów jest uzasadnione. Jednak, jak się okazuje, wcale nie jest ono tak proste i pozostające w zgodzie z literą prawa. Na jakich zasadach można zweryfikować zawartość plecaków uczniów, aby upewnić się, że nie ma w nich niebezpiecznych przedmiotów?  

Samodzielnie przeszukanie plecaka przez nauczyciela lub dyrektora szkoły jest niemożliwe, ponieważ narusza art. 47 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że po pierwsze uczniom, jako osobom niepełnoletnim również przysługuje prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym, a po drugie przepisy chronią również młodą jednostkę przed nadmierną ingerencją instytucji państwa, czyli w tym przypadku szkoły. Co więc zrobić, jeśli pracownicy szkoły mają podejrzenie, że w plecaku znajduje się przedmiot niebezpieczny, który stanowi zagrożenie dla innych?  

Zagrożenie w szkole. Kiedy można sprawdzić plecak ucznia?  

Zgodnie z przepisami nauczyciel może poprosić lub zażądać od ucznia okazania zawartości plecaka, a powinno to obywać się w obecności innej osoby np. innego pracownika szkoły. Oczywiście uczeń nie ma obowiązku otworzyć plecaka, a nauczyciel nie może zrobić tego siłą, nawet jeśli ryzyko zagrożenia jest realne. Wtedy szkoła musi postępować zgodnie z procedurami, czyli wezwać policję lub zadzwonić pod numer 112, ponieważ spoczywa na nich ochrona życia i zdrowia dzieci oraz innych pracowników placówki, zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe oraz art. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela. Czy wtedy policja bez problemu dokona przeszukania plecaka?  

Funkcjonariuszy policji również obowiązują przepisy, które pod pewnymi warunkami pozwalają na kontrolę zwartości plecaka. Warto jednak pamiętać, że kontrola osobista następuje tylko w określonych przypadkach (art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o policji), a ponadto policjant dokonuje przeszukania zgodnie z przesłankami oraz zakresem i sposobem wykonywania czynności (art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o policji). Co z Kodeksem postępowania karnego? Niebezpieczny przedmiot w plecaku ucznia stanowi przecież dowód w sprawie, co oznacza, że policja może też wykonać przeszukanie procesowe. Czy podczas tych czynności musi być obecny rodzic lub opiekun prawny ucznia? Wezwanie rodziców, jak również wszczęcie całej procedury bezpieczeństwa na terenie szkoły, spoczywa na dyrekcji, ale z drugiej strony przeszukanie ucznia może być przeprowadzone bez udziału rodziców lub opiekuna, nawet jeśli osoba nie ma jeszcze 18 lat. Dlaczego? Zgodnie z Kodeksem karnym, osoba po ukończeniu 17 lat ponosi odpowiedzialność karną jak dorosły, o czym należy pamiętać.  

Zmiany w kontroli uczniów? Oto zapowiedź MEN 

Skoro w obliczu niebezpieczeństwa, pracownicy szkoły mają związane ręce, to, jakie rozwiązanie ma zapewnić ochronę? Obecnie przy szkołach znajdują się do odwołania patrole policji, ale Ministra Edukacji Narodowej Barbara Nowacka, już zapowiedziała wprowadzenie skutecznych rozwiązań. Resort edukacji ma przygotować rozporządzenie, które pozwoli w szkołach na m.in. trenowanie schronienia w przypadku potencjalnego zagrożenia, ale także zwiększy prawa pracowników oświaty, którzy będą mogli odebrać uczniom niebezpieczny przedmiot. Co więcej, Ministra zapowiedziała także wprowadzenie do szkół przycisku alarmowego, który będzie dostępny dla nauczyciela lub dyrektora szkoły. 

Źródło: bryk.pl, gloswielkopolski.pl, wiadomosci.radiozet.pl, forumprawne.org.  

Magdalena Skawińska 

Przeczytaj także:

Bezpieczeństwo w szkołach. Rodzice są sceptyczni i nie ufają systemowi

Frekwencja to słaba strona polskiej szkoły. Liczby mówią same za siebie

Szkoła może wymagać uzasadnienia nieobecności. Ważna zmiana dla rodziców