Alfred Nobel urodził się 21. października 1833 r. w Sztokholmie. Jego ojciec był wynalazcą i inżynierem, a syn przejął po nim te zainteresowania. Gdy Alfred miał cztery lata, jego ojciec opuścił rodzinę i udał się do Finlandii, a stamtąd do Rosji. Dostarczał tam sprzęt dla armii rosyjskiej, specjalizował się w wytwarzaniu min morskich. Gdy osiągnął sukces, ściągnął rodzinę do siebie. Nobel i jego bracia otrzymali staranne wykształcenie pod kierunkiem prywatnych nauczycieli. Ojciec wysłał Alfreda w podróż po Europie i Stanach Zjednoczonych. Już jako siedemnastolatek władał on więc biegle czterema językami - angielskim, rosyjskim, francuskim i niemieckim.

Alfred Nobel pracował w firmie swojego ojca. Udoskonalił jego wynalazki i już w roku 1867 r. opatentował zupełnie nowy materiał detonujący, który nazwał dynamitem. Odkrycie to przyniosło mu sławę i bogactwo. Opatentował jeszcze 355 wynalazków, założył około 90 laboratoriów w ponad 20 krajach.

Nobel był członkiem wielu instytutów i organizacji, jednej z nich - Szwedzkiej Akademii Nauk przekazał w spadku swój majątek. Miał on odtąd służyć dla wspierania osiągnięć z dziedziny chemii, fizyki, medycyny, literatury, a także działań na rzecz ładu i pokoju na świecie. Nagroda ta przyznawana jest co roku, w październiku, czyli miesiącu, w którym ten wybitny uczony i filantrop przyszedł na świat.

Łatwiej zrozumieć powód przyznania nagrody również literatom, jeśli ma się świadomość, że Alfred Nobel jest autorem dramatu Nemesis. Sztuka ta opowiada historię Beatrice Cenci, która zabiła swego ojca - tyrana i sama została za to skazana na śmierć. Jest to popularny motyw, wykorzystywany przez wielu twórców, sam Nobel inspirował się przy pisaniu dzieła tragedią Shelley'a The Cenci. Dramat wynalazcy dynamitu został wydrukowany w roku jego śmierci, ale zachowano tylko trzy egzemplarze, resztę spalono, ponieważ uznano sztukę za bluźnierczą i niegodną tak wielkiego człowieka. Edycję wznowiono dopiero w 2003 roku w Szwecji, w języku szwedzkim i esperanto.

Alfred Nobel zmarł na atak serca 10. grudnia 1896 r. w San Remo we Włoszech. Pochowano go na Cmentarzu Północnym w Sztokholmie.