Schliemann urodził się w północnych Niemczech w 1822 r. Według wspomnień na Boże Narodzenie 1829r. dostał od ojca książkę, w której była rycina płonącej Troi, to właśnie wtedy miał się zainteresować problemem prawdziwości eposu Homera.

Nie mógł ukończyć gimnazjum z powodów finansowych, znalazł pracę jako księgowy, jednak potem najął się chłopiec okrętowy, a potem pracował jako chłopiec na posyłki w Amsterdamie. Poza praca również pracował nad znajomością języków, był do tego stopnia zdolny, że w wieku 27 lat władał sześcioma obcymi językami. Gdy dorobił się małego majątku mógł zająć się realizowaniem marzeń o odkryciu pozostałości po Troi.

W 1868 po ślubie z Greczynką Zofią Engastramenos osiadł w Atenach, potem zajął się prowadzeniem wykopalisk archeologicznych na wzgórzu Hisarlik, jego starania zostały uwieńczone pełnym sukcesem. Udało się odsłonić ruiny wielkiego miasta sprzed 3000 lat przed Chrystusem. Kolejnym sukcesem było odnalezienie tak zwanego "Skarbu Priama". Po odkryci Troi kolejne prace archeologiczne pozwoliły odkryć ruiny starożytnych Myken (sześć grobów szybowych z bardzo bogatym wyposażeniem). Kolejne prace pozwoliły odnaleźć miasta Orchomenos 1880, Tiryns 1884. W 1882 r. Schliemann rozpoczął współpracę z W. Dörpfeldem. "Skarb Priama", "Maska Agamemnona", czy "Klejony Heleny Trojańskiej" trafiły do Muzeum w Berlinie (po 1945r w tajemniczych okolicznościach zaginęły, można przypuszczać, że w części znajdują się w Moskwie) W 1890 odkrywca Troi zmarł w Neapolu.

Miasto Troja zwane także Ilios, czy łacińskie Ilion, według dzieł Homera była teatrem wielkiej wojny między jej mieszkańcami, a Achajami - najeźdźcami z Grecji. Obecnie miasto uznawane za Troję leży w Turcji na wzgórzu Hisarlik u ujścia rzeki Küçük Menderes, którą identyfikuje się z homeryckim Skamandrem. Schliemann w 1870 r. Posługując się tekstem Homera odsłonił dziewięć warstw osadniczych (oznaczenia od I - IX) najmłodsza pochodziła z czasów rzymskich, a najstarsza sprzed 3000 lat p n e. Schliemann błędnie określił warstwę przedostatnią (nr II) jako pozostałości Troi i skarby tam odkryte błędnie nazwał "Skarbem Priama". Dalsze badania prowadzono w latach 1932-38, udało się udowodnić, że Troja opisana przez Homera znajduje się w warstwie VII. Część badaczy wiąże historię wojny trojańskiej z hetyckim miastem Wilusa.