Z pomiarów wynika, że dla światła monochromatycznego prędkość rozchodzenia się w ośrodku zależy od jego częstotliwości, mówimy wtedy o dyspersji światła. Jedynie dla próżni prędkość rozchodzenia się fal elektromagnetycznych jest jednakowa i nie zmienia się z częstotliwością.

Zależność prędkości rozchodzącej się fali od jej częstotliwości jest różna dla różnych ośrodków. Wynika z tego, że na granicy dwu ośrodków monochromatyczne fale elektromagnetyczne o różnej częstości będą odbijać się pod różnymi kątami, co zaobserwujemy jako rozszczepienie światła. Najprościej można to zaobserwować oświetlając pryzmat wiązka białego światła. Jeśli za pryzmatem umieścimy ekran, to powstanie na nim wielobarwne pasmo nazywane widmem światła białego. Widmo otrzymywane przy użyciu szklanych pryzmatów przypomina widmo siatki dyfrakcyjnej. Podstawowa różnica polega jednak na tym, że dla pryzmatu układ barw jest odwrotny, tzn. pryzmat w swym widmie najbardziej odchyla od kierunku padania światła promienie fioletowe, najmniej zaś czerwone. Kąt odchylenia dla różnych barw światła zależy w pryzmacie od współczynnika załamania światła, kąta łamiącego pryzmatu oraz kąta, pod którym pada światło. Dla większych kątów obserwujemy większe rozszczepienie. Pryzmaty, jak i siatki dyfrakcyjne wykorzystywane są w analizie światła złożonego rzadziej do otrzymywania światła monochromatycznego.