Opornik inaczej nazywany jest rezystorem. Należy do tzw. biernych elementów obwodu elektrycznego.

Dla opornika istnieje prosta, liniowa zależność między natężeniem prądu I , który płynie przez opornik a spadkiem napięcia U. Zależność ta przedstawia się następująco:

Ta wzajemna proporcjonalność powoduje, że rezystory stanowią elementy liniowe. Współczynnikiem proporcjonalności w powyższym wzorze jest opór elektryczny R, charakterystyczna cecha rezystora. Opór wyraża się w jednostkach zwanych omami. Rezystor działa w ten sposób, że energia elektryczna podczas przepływu prądu ulega zamianie na ciepło. Jako oporniki wykorzystuje się materiały, charakteryzujące się dużym oporem właściwym. I tak np. druty oporowe wykonuje się ze stopów chromu i niklu, ze względu na ich wysoki opór elektryczny.

Istnieją dwa zasadnicze sposoby łączenia oporników: szeregowe i równoległe. W przypadku łączenia szeregowego rezystancja zastępcza jest równa sumie poszczególnych oporów włączonych w obwód. Natomiast w przypadku równoległego połączenia oporników odwrotność rezystancji zastępczej jest równa sumie odwrotności poszczególnych rezystancji składowych.

Obie te zależności można przedstawić za pomocą wzorów:

  • dla połączenia szeregowego:
  • dla połączenia równoległego:

Rezystory wchodzą w skład wszystkich urządzeń zasilanych prądem elektrycznym. Te drobne elementy składowe odgrywają bardzo ważną rolę i niejednokrotnie praca urządzenia bez nich nie byłaby możliwa. Takie urządzenia znajdują przecież się w otoczeniu każdego człowieka. Tak więc rezystory znajdują się w żelazkach, odbiornikach radiowych czy suszarkach.

Trudno sobie wyobrazić, że właśnie na zmianie oporu elektrycznego opiera się działanie np.

- termostatu w żelazku czy innych sprzętach, gdzie zachodzi konieczność kontrolowania zmian temperatury

- wszelkiego rodzaju regulatorów głośności ( np. w odbiornikach radiowych i telewizyjnych), regulatorów szybkości obrotów ( np. w suszarce do włosów lub mikserze), przełączników odpowiadających za natężenie oświetlenia i wielu innych.

Jedną z grup oporników nazywa się opornikami regulowanymi. Mają one tę własność, że istnieje możliwość zmniejszania lub zwiększania oporu w zależności od potrzeb poprzez użycie np. pokrętła. Następuje wtedy wydłużenie lub skrócenie drutu oporowego. Bowiem im większa długość drutu tym większy opór. Te oporniki noszą nazwę potencjometrów. Składają się one ze zwojnic, które są wykonane z drutu oporowego. Posiadają również specjalny suwak, który połączony jest z pokrętłem. I w zależności od jego ruchu powoduje skrócenie lub wydłużenie zwojnicy.

W obwodach elektrycznych najbardziej nowoczesnych stosuje się rezystory, które charakteryzują się stałą wartością rezystancji, która może wynosić nawet milion omów. Elementami budulcowymi takiego opornika są węgiel i rozmaite dodatki. Na zakończeniach posiada on dwa druciki przewodzące, za pomocą których rezystor można włączyć do obwodu.

Każdy opornik oznaczony jest specjalnym kodem ,w postaci szeregu kolorowych pasków, za pomocą którego przedstawiona jest jego rezystancja.

Oporniki charakteryzujące się stałą rezystancją można podzielić na dwie grupy: oporniki masowe i oporniki drutowe. Większość oporników stosowanych do konstrukcji odbiorników należy do grupy pierwszej. Gdy dochodzi do przegrzania opornika wtedy następuje zmiana ich rezystancji co powoduje zakłócenia w pracy odbiorników. Jeżeli w trakcie pomiarów oporu otrzymana wartość stanowi mniej niż 80% wartości oczekiwanej to taki opornik nadaje się do wymiany. Gdy dochodzi do silniejszego przegrzania to dochodzi do stopienia warstwy przewodzącej i opornik przestaje w ogóle działać.

Drugi rodzaj rezystorów, czyli oporniki drutowe charakteryzują się mniejszą wrażliwością na uszkodzenia.