Elektrownie jądrowe stanowią źródła energetyczne będące nieniszczące dla środowiska, nie powodują wydzielania tlenków węgla, siarki i azotu, które są odpowiedzialne za występowanie kwaśnych deszczy i powstawanie efektu cieplarnianego, które w konsekwencji prowadza nieuchronnie do zatrucia atmosfery ziemskiej. Związki takie jak tlenki węgla, siarki i azotu są produktami ubocznymi przy działaniu elektrowni węglowych, które dodatkowo stają się źródłem powstawania  milionów ton popiołów, zanieczyszczających ziemię. Alternatywne źródło energii jakim są elektrownie jądrowe są źródłem tzw. czystej energii, będącej przyjazną dla otaczającego środowiska.

Elektrownie jądrowe stanowią wysoki czynnik ryzyka i są wysoce niebezpieczne w razie awarii. Można było się o tym przekonać kiedy to 26 kwietnia 1986 rok doszło do katastrofy reaktora jądrowego w elektrowni w Czarnobylu. Na skutek tego nieszczęścia atmosfera ziemska została skażona izotopami promieniotwórczymi ( dziesiątki radioaktywnych izotopów, a tym izotopy promieniotwórcze 131I oraz 137Cs), doszło do skażenia znacznej części terenu Europy. Ta aktywność, która została uwolniona podczas awarii reaktora jądrowego stanowiła zaledwie ok. 4% całkowitej aktywności jaka była wytwarzana w reaktorach jądrowych w elektrowni  w Czarnobylu. Skażenia zostały wyniesione przy pomocy prądów termicznych będących skutkiem pożaru i wybuchu na wysokość ok. 2 km, dalej powodowały rozchodzenie się  zgodnie z kierunkami ruchu mas powietrza.

W lasach zanotowano najwyższe skażenie roślin i zwierząt, gdyż są to miejsca istotnych elementów ekosystemu, w których substancje skażające pozostają szczególnie długo. Zgodnie z przemieszczaniem się zanieczyszczeń w głąb ziemi następuje proces samooczyszczania się ekosystemów, proces ten przebiega szybciej w lasach liściastych, wolniej natomiast zachodzi w lasach iglastych, tereny rolnicze natomiast spowalniają jeszcze te procesy na obu terenach. Substancje skażające przechowywane są głównie w ściółce leśnej. Ściółka leśna stanowi główne miejsce składowania substancji skażających.

Zaraz po wybuchu reaktora jądrowego i w niedalekim okresie śmierć poniosło 237 osób  (zostało napromieniowanych, co spowodowało pojawienie się choroby popromiennej), 134 osoby natomiast zachorowały na ostrą chorobę popromienną, w czasie samej tragedii śmierć poniosły 34 osoby. Awaria reaktora w elektrowni jądrowej w Czarnobylu stała się momentem pojawienia się sztucznych pierwiastków promieniotwórczych, które to przyczyniły się do skażenia promieniotwórczego na dalekich obszarach. W dalszym czasie śmierć poniosło 10 tysięcy osób, które uległy napromieniowaniu, a około czterech milionów ludzi zapadło na choroby popromienne. Według Państwowej Agencji Atomistyki aż 25% terytorium Polski zostało skażone silnie, 50% średnio, a pozostałe słabo.

Wraz ze skażeniem promieniotwórczym nastąpił wzrost stężenia w biosferze pierwiastków zaliczanych do naturalnych pierwiastków promieniotwórczych, będących skutkiem działalności człowieka. Pierwiastki takie są skutkiem ubocznym wydobywania węgla i spalania kopalin. Dodatkowo pojawiły się a środowisku związki promieniotwórcze nie obecne wcześniej, tzw. sztuczne pierwiastki promieniotwórcze. Jak źródła sztucznych pierwiastków promieniotwórczych upatruje się próbne wybuchy jądrowe, które  prowadzane w atmosferze, innym źródłem są katastrofy reaktorów a także obróbka i magazynowanie paliwa jądrowego.

Duży problem w przypadku energetyki jądrowej stanową także odpady promieniotwórcze powstające jako efekty działania reaktorów. Składuje się je w odludnych miejscach , jednakże zawsze istnieje niebezpieczeństwo, że przedostaną się do środowiska.

Zalety wykorzystania energii jądrowej

Wady wykorzystania energii jądrowej

  • Źródło energii nie zanieczyszczające środowiska naturalnego gazami zaliczanych do gazów cieplarnianych
  • Niezależność elektrowni od miejsc  występowania surowca – możliwość  ich budowania w miejscach, gdzie zajdzie taka  potrzeba
  • energia jądrowa sama jest tania, wybudowanie elektrowni jądrowej niesie ze sobą natomiast gigantyczne koszty
  • długi czas trwania budowy elektrowni atomowej
  • przy produkcji  niebezpiecznych odpadów radioaktywnych pojawia się  niebezpieczeństwo ich  składowania i przechowywania
  • niebezpieczeństwo awarii elektrowni jądrowych – przy dużej ilość elektrowni jeszcze większe,  katastrofa nuklearna jak w  Czarnobylu byłaby wielce prawdopodobna.
  • Brak możliwości wykorzystania energii jądrowej do transportu ciężarówek, samolotów czy statków.
  • Brak możliwości wykorzystania energii jądrowej jako surowca do otrzymywania tworzyw sztucznych, nawozów i środków ochrony roślin.
  • Pojawianie się  elektrowni atomowej stanowi problem i techniczny i fizyczny, i jednocześnie jest to problem nierozprzestrzeniania broni jądrowej.

Czy rzeczywiście potrzebujemy reaktory jądrowe? Można na ten temat dyskutować, gdyż  zdania są podzielone. Jako że wyczerpują się zasoby paliw organicznych, takich ja węgiel, gaz ziemny czy ropa naftowa, które podczas wyzyskiwania ponadto zanieczyszczają środowisko naturalne, można by się spodziewać  że energetyka jądrowa w najbliższym czasie  będzie się nadal rozwijać. Tak szacuje się przynajmniej dopóki nie zostaną opracowane tanie i masowe sposoby wyzyskiwania źródeł energii w zupełności  proekologicznej, takiej jak energii wiatru, słonecznej, czy geotermalnej.  Synteza jądrowa także stanowi sposób na wyzyskiwanie energii, co wiąże się z dużymi nadziejami. Jako, że jest to metoda o wiele bardziej bezpieczna, i nie powoduje wytwarzania promieniotwórczych odpadów radioaktywnych. Stąd nieustannie trwają prace nad syntezą jądrową.

Odkrycie istnienia promieniotwórczości znacznie pogłębiło naszą wiedzę na temat wszechświata i może wpłynąć decydująco na przyszłość Ziemi - naszej planety. Na podstawie wyżej wyszczególnionego wyliczenia korzyści i zagrożeń dla ludzkości i całego świata, wynikających z odkrycia i wykorzystania zjawiska promieniotwórczości naturalnej i możliwości wytwarzania sztucznej, można sformułować wnioski,  że  wszystko zależy od postawy człowieka. To intelekt i moralność ludzi decyduje czy to, co istnieje w naturze, zostanie wyzyskane dla dobra ludzkości i świata, czy też posłuży do stworzenia niebezpieczeństwa. Współcześnie żyjący człowiek, w czasie szybko rozwijającej się cywilizacji, posługujący się najnowszą aparaturą badawczą i wiedzą naukowców z różnych dziedzin, może zniwelować negatywne skutki promieniotwórczości i wykorzystać energię jądrową dla dobra przyszłości naszej planety.