Żołądek jest workowatym rozszerzeniem rury przewodu pokarmowego, położonym w górnej części jamy brzusznej ( płaszczyźnie pośrodkowej, przy czym większa część leży po jej prawej stronie ).

Żołądek dzieli się na:

A) Część wpustową - do niej uchodzi przełyk;

B) Dno - górna część przylegająca do przepony;

C) Trzon żołądka - największa, środkowa część;

D) Część odźwiernikowa - w niej znajduje się miesień zwieracz odźwiernika, którego skurcze regulują opróżnianie żołądka.

Błona śluzowa wyścielająca żołądek tworzy fałdy żołądka, w których występują liczne zagłębienia, czyli dołeczki żołądkowe. Do nich uchodzą gruczoły błony śluzowej:

a) żołądkowe właściwe - występują głównie w dnie trzonu żołądka i zawierają dwa rodzaje komórek wydzielniczych: główne, produkujące pepsynogen, i okładzinowe, syntetyzujące wydzieliną, która w świetle żołądka przekształca się w kwas solny;

b) odźwiernikowe - występują w części odźwiernikowej i wydzielają śluz

Główna funkcja żołądka jest trawienie i transport pożywienia (funkcja mechaniczna i chemiczna). Po przyjęciu pokarmu czynność skurczowa żołądka umożliwia mieszanie, rozdrabnianie i końcu przesuwanie małych porcji treści pokarmowej do jelita cienkiego. Pokarm zostaje rozbity on miazgę pokarmowa i przesycony sokiem żołądkowym. Głównym składnikiem tego soku są kwas solny i pepsyna. Taka mieszanka skutecznie przygotowuje pokarm pod dalszą obróbkę w dwunastnicy.

Żołądek leży w środkowym nadbrzuszu (tzw. dołek sercowy) i lewym podżebrzu, dlatego dolegliwości bólowe w tej okolicy mogą więc wskazywać na zmiany w tym narządzie.

Najbardziej znana jest choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, chociaż nie mniej częstsze są zmiany zapalne błony śluzowej zarówno ostre, jak i przewlekłe. Warto przy tym wspomnieć, że w przypadku ostrych zmian zapalnych ważną rolę odgrywa nadużywanie popularnych środków przeciwbólowych typu aspiryna, natomiast w przypadku przewlekłych jednym z czynników wywołujących może być zakażenie bakteria Heliocobacter pylori, której nie przeszkadza ani kwas solny, ani trawiąca białko pepsyna. Dlatego przy okazji gastroskopii pobiera się materiał, w którym wykrywa się bakterie, w przypadku jej obecności stosuje się odpowiedni lek, głównie antybiotyk.

Najgroźniejszą chorobą żołądka jest rak, uważa się, że jego występowaniu sprzyja przede wszystkim dieta bogata w sól i pokarmy wędzone, a uboga w świeże warzywa.

Leczenie:

W czasie leczenia dolegliwości żołądkowy (oprócz klasycznego badania lekarskiego) stosuje się badanie rentgenowskie oraz gastroskopie. Badanie kontrastowe żołądka i dwunastnicy poprzedza połknięcie tzw. papki barytowej, która stanowi kontrast widoczny na zdjęciach rentg. Jest to, bezpieczna , cenna i tania metoda diagnostyki i stanów chorobowych żołądka. Gastroskopia polega na bezpośrednim uwidocznieniu żołądka poprzez cienką rurkę, którą niestety trzeba połknąć, umożliwiając mikroskopijnej kamerze przesyłanie obrazu do monitora. Metoda ta umożliwia również pobranie wycinków z chorych miejsc błony śluzowej, co stanowi kolosalną przewagę nad badaniem kontrastowym, szczególnie w rozpoznawaniu wrzodów żołądka i dwunastnicy oraz w różnicowaniu choroby wrzodowej od raka żołądka.