w średniowiecznej Polsce uniwersałem nazywano publicznie ogłaszany list królewski (odezwę), który dotyczył jakichś ważnych wydarzeń. Od XV w. zaczęto tak określać królewskie akty prawne dotyczące spraw gospodarczych, wyznaniowych bądź wojskowych. Z czasem uniwersałem nazywano też pismo wzywające szlachtę na pospolite ruszenie bądź na sejm oraz odezwy hetmanów i wojewodów. Zdecydowanie najsłynniejszym był uniwersał połaniecki wydany przez T. Kościuszkę 7 V 1794 r. Znosił on poddaństwo osobiste chłopów (pod warunkiem spłacenia długów i podatków), ustanawiał "opiekę rządową" nad chłopami, zwłaszcza w razie konfliktu między wsią a dworem, zakazywał usuwania chłopów z zajmowanej przez nich ziemi, zmniejszał wymiar pańszczyzny (od 1/3 do 1/2), a chłopów, którzy brali udział w powstaniu zwalniał z niej całkowicie na czas walki. W ten sposób chciał Kościuszko zachęcić chłopów, by masowo poparli powstanie - powołał nawet ludzi, którzy kontrolowali szlachtę, czy wypełnia postanowienia uniwersału.
Potrzebujesz pomocy?
Już uciekasz?
Nie znalazłeś tego, czego szukasz na Bryku?
Jest tutaj pełno osób, które moga Ci pomóc!
Zadaj pytanie i otrzymaj szybką odpowiedź.
