AIDS jest nabytym zespołem niedoboru immunologicznego. Jest to choroba wirusowa, wywoływana obecnością wirusa HIV. Wirus HIV należ do grupy retrowirusów. Wirus przenoszony jest za pośrednictwem takich płynów ustrojowych jak krew, sperma, lub wydzielina pochwowa. Zakażenie może więc nastąpić podczas stosunku seksualnego, zarówno homo, jak i heteroseksualnego, lub podczas wykonywania nakłucia strzykawką, która została zanieczyszczona krwią chorego. Zakażenie za pośrednictwem krwi może dotknąć głownie narkomanów oraz osób którym przetaczana jest krew, lub preparaty krwiopochodne, pochodzące od chorego dawcy. Na zakażenie są ponadto narażone dzieci chorej na AIDS matki. Do zakażeń pracowników szpitali, mających kontakt z chorymi dochodzi sporadycznie. Na zakażenie nie są ponadto narażone osoby korzystające z tych samych przedmiotów codziennego użytku(sztućców, środków higieny), co osoba chora. Zakażenie nie następuje też na drodze codziennych, przypadkowych kontaktów z chorymi, na przykład w pracy, szkole, czy na basenie. Wirus nie może być ponadto przenoszony za pośrednictwem owadów, takich jak komary, pluskwy czy kleszcze.

Przez pewien, zazwyczaj kilkuletni okres choroba przebiega w utajeniu. Jednak po tym okresie pojawia się szereg charakterystycznych objawów, związanych ze spadkiem ilości limfocytów T, które są kluczowe dla mechanizmu odporności. Limfocyty T są niszczone przez szybko namnażające się w ich obrębie wirusy.

Objawy

Na wczesnym etapie, następuje powiększenie węzłów chłonnych chorego, a temperatura jego ciała jest podwyższona. Chory nie odczuwa łaknienia, chudnie, intensywnie się poci. Ponadto pojawia się biegunka i uczucie osłabienia. Pełny przebieg AIDS cechuje ponadto występowanie licznych i różnorodnych infekcji bakteryjnych, grzybicznych, wirusowych i pasożytniczych. Charakteryzują się one dużą intensywnością. Chory może zostać zarażony przez drobnoustroje, które są niegroźne dla człowieka, którego układ odpornościowy funkcjonuje prawidłowo. Obok schorzeń spowodowanych infekcją pojawiają się zmiany nowotworowe, takie jak mięsak Kaposiego, czy złośliwe chłoniaki.

Wykrywanie i leczenie

Zakażenie można potwierdzić wykonując odpowiednie testy na obecność wirusa. Ponieważ jak dotąd nie znamy skutecznej szczepionki przeciwko AIDS, ani nie jesteśmy w stanie leczyć tej choroby, główną rolę odgrywa profilaktyka. Zakażenia można uniknąć, poprzez stosowanie kilku podstawowych zasad. Należy wystrzegać się przypadkowych kontaktów seksualnych. Ryzyko zakażenia można wprawdzie zmniejszyć, dzięki stosowaniu prezerwatyw, nie można go jednak całkowicie wyeliminować. Krew i inne preparaty krwiopochodne muszą być dokładnie zbadane. Ponadto u dawców należy przeprowadzać testy na obecność wirusa. Jeśli matka, będąca nosicielką wirusa urodzi zdrowe dziecko, nie może go karmić piersią. Ponadto niezbędne jest włączenie leczenia AZT.

Niezbędne jest ponadto zwalczanie narkomanii oraz edukacja społeczeństwa, mająca na celu zwiększenie świadomości w zakresie higieny, a także znajomości dróg rozprzestrzeniania się wirusów oraz sposobów na uniknięcie zakażenia. Lekarze bezustannie pracują nad wynalezieniem skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi oraz leków. Póki co AIDS jest chorobą nieuleczalną. Możemy jedynie zwalczać towarzyszące jej infekcje i nowotwory.