Rezystor lub inaczej opornik. Polskie schematy zawierają zazwyczaj ten drugi rysunek. Na zachodzi używa się tego pierwszego symbolu. Obok symbolu umieszczana jest zwykle wartość rezystancji danego opornika podawana w Ω. W różnego rodzaju netlistach rezystorowi odpowiada litera R.

Potencjometr. Jego symbol przypomina bardzo rezystor, głównie ze względu na drobną modyfikację funkcyjną opornika, która pozwala na płynny dobór rezystancji elementu. Każdy potencjometr posiada dodatkową trzecią końcówkę, której odpowiada strzałka. Końcówka ta jest swego rodzaju suwakiem, którego położenie dzieli całkowitą rezystancję potencjometru. Podobnie jak w przypadku rezystora symbol pierwszy używany jest na zachodzie, natomiast symbol drugi w Polsce. Na netlistach oznaczany literką P.

Kondensator. Kolejny z podstawowych elementów elektronicznych. Obok symbolu kondensatora umieszcza się wartość jego pojemności w Faradach oraz czasami dopuszczalne napięcie pracy. Na netlistach oznaczany literą C. Kondensatory niespolaryzowane najczęściej wykonane są z ceramiki.

Kondensator spolaryzowany. Kondensatory tego typu to kondensatory elektrolityczne lub tantalowe. Ze względu na konieczność odpowiedniej polaryzacji okładki kondensatora są odpowiednio oznaczone na symbolu znakami + oraz -. Jeżeli podepniemy kondensator odwrotnie niż jest podane na schemacie, ulegnie uszkodzeniu on sam oraz być może inne elementy naszego układu.

Kondensator zmienny. Kondensatory tego typu znajdują swoje zastosowanie w obwodach rezonansowych częstotliwości radiowych. Dzięki nim następuje dostrajanie do stacji w odbiorniku radiowym. Swoim działaniem przypominają więc potencjometry.

Cewka indukcyjna. Symbol elektryczny cewki przypomina swoim wyglądem spiralę wykonaną z drutu. Odpowiada to fizycznemu wyglądowi cewki, którą w swojej najprostszej postaci tak właśnie wygląda. Obok symbolu cewki podaje się najczęściej w Henrach wartość jej indukcyjności. Na netlistach cewki oznaczane są literą L.

Transformator. Jego symbole różnią się od siebie zależnie od rodzaju użytego rdzenia oraz ilości uzwojeń, jakie dany transformator posiada. Kilka przykładowych symboli przedstawionych jest na rysunku powyżej. Transformator składa się z odpowiednio usytuowanych cewek, i tak też wygląda jego symbol elektryczny. Na netlistach transformatory oznaczane są literą Tr.

Bezpiecznik. Niemal każde urządzenie elektryczne jest wyposażone w element, który zabezpiecza układ przed wpływem prądu o zbyt dużym natężeniu, na przykład powstałego wskutek awarii urządzenia, bądź sieci.

Żarówka. Jest to element czysto rezystancyjny oznaczany jak na symbolu powyżej.

Bateria albo akumulator. Stanowi ona źródło energii dla każdego mobilnego urządzenia elektrycznego. Obok symbolu baterii, podawana jest wartość napięcia które można z niej uzyskać, oraz sposób prawidłowego podłączenia do układu. Dłuższa kreska oznacza dodatni zacisk, kreska krótsza zacisk ujemny. Na netlistach baterie oznaczane są literą U.

Masa. Masa jest punktem wspólnym każdego obwodu elektrycznego. Wszystkie potencjały w obwodzie odnoszą się właśnie do tego punktu. Symbol masy jest zróżnicowany w celu rozróżnienia masy sygnałów analogowych, masy sygnałów cyfrowych oraz masy zasilania.

Zasilanie. Symbolem tego typu oznaczane są punkty w których podpinane jest napięcie zasilające. Obok każdego symbolu umieszczana jest etykieta, która identyfikuje jednoznacznie dane zasilanie, oraz wartość napięcia tego zasilania.

Źródło napięcia. Symbol oznaczający hipotetyczne źródło napięcia zmiennego jak na pierwszym rysunku, bądź też stałego jak na rysunku drugim. Symbole tego typu stosowane są powszechnie w teorii obwodów, na schematach służących do analizy różnych zagadnień, w schematach zastępczych tranzystorów itd. Na netlistach oznacza się je podobnie jak baterie, których są odpowiednikami, czyli U.

Źródło prądu. Symbol oznaczający hipotetyczne źródło prądu. Symbole tego typu stosowane są powszechnie w teorii obwodów, na schematach służących do analizy różnych zagadnień, w schematach zastępczych tranzystorów itd. Strzałka na pierwszym schemacie oznacza kierunek przepływu prądu. Na netlistach oznacza się je literą I.

Głośnik. Znaczenia tego symbolu nie należy wyjaśniać, sam symbol swoim kształtem przypomina widziany z boku głośnik. Dzięki użyciu głośnika sygnał elektryczny zamieniany jest na falę dźwiękową. Obok symbolu głośnika często podaje się jego rezystancję.

Połączenia. Oglądając schematy ideowe urządzeń, nie sposób nie zauważyć, że każdy z elementów elektrycznych jest połączony z pozostałymi za pomocą pionowych oraz poziomych linii. Linie, które się ze sobą nie przecinają, albo przecinają się, ale nie jest w miejscu ich przecięcia zaznaczona kropka, fizycznie nie są ze sobą w żaden sposób połączone. Zaznaczenie punktu w miejscu przecięcia sygnalizuje że w tym miejscu dwa obwody są połączone ze sobą.

Magistrala. W sytuacji, gdy używamy większej ilości wiązek połączeń służących np. do adresacji pamięci, wygodniej jest na schemacie użyć grubej pojedynczej linii, oznaczającej magistralę. Każda magistrala musi zostać w sposób jednoznaczny opisana, wraz z określeniem liczby przewodów wchodzących w jej skład. Każda z odnóg, jeśli takie odprowadzimy oznaczana jest nazwą magistrali oraz odpowiednim indeksem, w zależności od tego którego hipotetycznego połączenia użyliśmy.

Przełącznik NOPB. Przełącznik ten jest normalnie otwarty. Z chwilą jego wciśnięcia następuje zamknięcie obwodu. Po jego puszczeniu obwód automatycznie się rozwiera.

Przełącznik SPST. Jest to pojedynczy jednopozycyjny przełącznik, zwany również wyłącznikiem. Wraz z jego naciśnięciem obwód zostanie zamknięty. Po puszczeniu przycisku pozostaje on na swojej pozycji, aż do ponownego wciśnięcia, które otworzy obwód.

Przełącznik SPDT. Jest to pojedynczy dwupozycyjny przełącznik, który na zmianę zamyka dwa obwody.

Fotorezystor. Stanowi on element zmieniający swoją rezystancja pod wpływem wiązek światła padającego na niego. Schemat elektryczny fotorezystora przypomina zwykły rezystor wraz ze strzałką symbolizującą padający promień świetlny.

Fotodioda. Ten element półprzewodnikowy jest stosowany jako detektor natężenia światła. Promienie świetlne, które na nią padają implikują generowanie oraz przepływ prądu fotoelektrycznego. Schemat elektryczny fotodiody przypomina zwykłą diodę wraz ze strzałką symbolizującą padający promień świetlny.

Fototranzystor. Jest to kolejny element półprzewodnikowy wykorzystywany jako detektor natężenia światła. Działanie fototranzystora jest bardzo podobne do zwykłego tranzystora. Jedyną różnicę stanowi zastąpienie wyprowadzenia bazy okienkiem, dzięki któremu generowany jest w złączu baza - kolektor prąd fotoelektryczny. Schemat elektryczny fototranzystora przypomina zwykły tranzystor wraz ze strzałką symbolizującą padający promień świetlny.

Rezonator kwarcowy. Jest to odpowiednio wycięty oraz wyszlifowany kryształ kwarcu, który dzięki swoim znakomitym właściwościom piezoelektrycznym, znalazł szerokie zastosowanie w elektronice jako bardzo dokładny wzorzec częstotliwości. Wykorzystywany jest często w układach generacyjnych. Obok symbolu rezonatora kwarcowego znajduje się częstotliwość z jaką kryształ drga. Na netlistach oznaczany jest literą X.

Dioda. Symbol elektryczny diody prostowniczej wygląda jak strzałka, która jest zgodna z kierunkiem przepływu prądu w przypadku spolaryzowania diody w kierunku przewodzenia. Prąd płynący w przeciwnym kierunku nie jest przepuszczany. Na netlistach diody oznaczane są literą D.

Dioda Zenera. Normalnym stanem pracy diody Zenera jest polaryzacja w kierunku zaporowym. Uzyskiwany jest na niej wtedy stabilny spadek napięcia zwany napięciem Zenera. Dioda Zenera wykorzystywana jest jako proste źródło napięcia referencyjnego.

Dioda Schottky'ego. Dioda tego typu zbudowana jest w oparciu o złącze m - s, dzięki czemu jest bardzo szybka. Jest powszechnie stosowana w pracy z sygnałami wysokiej częstotliwości.

Dioda pojemnościowa. Inne nazwy tej diody to waraktor oraz warikap. Jej główne zastosowanie to urządzenia pracujące w częstotliwościach radiowych, zwłaszcza te korzystające z automatycznej regulacji częstotliwości. Zastępuje ona z powodzeniem kondensator o pojemności zmiennej. Wartość pojemności tej diody zależy od wartości przyłożonego w kierunku zaporowym napięcia.

Dioda LED. Dioda ta jest nazywana również diodą elektroluminescencyjną, skąd pochodzi jej nazwa - Ligot Miting Diode. Jej zachowanie przypomina swoją pracą zwykłą diodę, której próg przewodzenia wynosi od 1,5V do 2,5V. Gdy dioda jest w zakresie przewodzenia, rekombinujące ze sobą pary elektron - dziura, powodują emisję fal świetlnych.

Mostek prostowniczy. Mostek jest czterokońcówkowy elementem, składającym się z czterech, połączonych ze sobą w sposób pokazany na symbolu, diod prostowniczych. Mostki prostownicze, takie jak Mostek Greatza stosowane są w układach zasilaczy, gdzie pełną zadanie prostowników prądu przemiennego. Ich konstrukcja umożliwia prostowanie zarówno dodatnich jak i ujemnych połówek sinusoidy. Na netlistach mostki oznaczane są literą M.

Tranzystor bipolarny NPN. Jest to element półprzewodnikowy o trzech końcówkach, służący do przełączania lub wzmacniania sygnałów. Końcówka ze strzałką pokazuje kierunek przepływu prądu i symbolizuje emiter, środkowe wyprowadzenie to baza, natomiast wyprowadzenie oznaczone literką C to kolektor. Tranzystor jest podstawowym elementem, bez którego trudno sobie wyobrazić współczesną elektronikę. Na netlistach oznaczany jest literą T.

Tranzystor bipolarny PNP. Budowa i zasada działania tranzystora typu PNP jest analogiczna do tej w tranzystorze NPN. Główną różnicą jest kierunek przepływu prądu kolektora, który obrazuje strzałka na symbolu.

Tranzystor JFET. Powyższe symbole odpowiadają polowemu tranzystorowi złączowemu. Wyróżniane są dwa typy tych tranzystorów. Jeżeli strzałka na bramce skierowana jest do wewnątrz, mamy do czynienia z kanałem typu n, jeżeli sytuacja jest przeciwna, mamy do czynienia z kanałem typu p. Oznaczenia każdej z końcówek tego tranzystora to G - bramka, D - dren, S - źródło.

Tranzystor MOSFET. Tranzystor MOSFET, podobnie jak JFET jest tranzystorem unipolarnym. Podstawową różnicą pomiędzy tymi dwoma typami tranzystorów jest izolowana bramka w przypadku tranzystora MOSFET. Tranzystory tego typu dzielimy na dwie główne grupy: tranzystory z kanałem zubożanym oraz tranzystory z kanałem wzbogacanym. W zależności od tego do którego typu dany tranzystor należy, jest on normalnie włączony lub wyłączony. Poza tym podziałem, występuje podobnie jak w tranzystorach JFET podział na tranzystory z kanałem typu n oraz z kanałem typu p. Końcówki posiadają identyczne nazwy jak w JFET.

Wzmacniacz operacyjny. Najczęściej spotykany symbol wzmacniacza operacyjnego przedstawiony jest na powyższym rysunku. Na każdym symbolu wzmacniacza oznaczone są wejścia nieodwracające +, oraz odwracające -.

Transoptor. W zależności od rodzaju konstrukcji danego transoptora używanych jest wiele różnych symboli. Wspólną cechą każdego z transoptorów jest jedynie optyczne sprzężenia wejścia z wyjściem. Zachowana jest więc pełna izolacja elektryczna obwodu wejściowego i wyjściowego.

Stabilizator. Powyższy symbol stanowi przykład jednego z najpopularniejszych trójkońcówkowych scalonych stabilizatorów napięcia. Używając tego układu możemy dość precyzyjnie ustawić, za pomocą odpowiednio dobranych rezystorów, wartość napięcia wyjściowego.

Bramki logiczne. Bramki logiczne w zależności od funkcji którą pełnią przedstawiane są na schematach w uproszczony sposób, przedstawiony powyżej. Układy scalone zawierają zazwyczaj co najmniej cztery dwuwejściowe bramki. Po nazwie danej bramki można poznać jaką funkcję logiczną one realizują. Na powyższych rysunkach pokazane są dwie najpopularniejsze bramki realizujące funkcje, kolejno: AND oraz OR.

Układ scalony. Rodzajów układów scalonych jest tak wiele, że nie sposób zamieścić choćby tych najważniejszych w tak krótkim opisie symboli. Symbol układu scalonego można poznać po prostokątnym kształcie oraz dużej liczbie wprowadzeń. Symbol pokazany na rysunku powyżej jest licznikiem z rodziny TTL.

Powyższe symbole stanowią jedynie niewielki wycinek różnego rodzaju symboli używanych na całym świecie. Pozwalają jednak na podstawową orientację początkującemu elektronikowi w większości schematów układów elektrycznych. Rysunki symboli zostały zaczerpnięte ze strony http://www.edw.com.pl/ea/poczat.html.