Polichlorowane-dibenzo-para-dioksyny i polichlorowane dibenzofurany to związki znane pod ogólną nazwą dioksyny. W literaturze funkcjonują w postaci skrótów PCDD i PCDF. Zaliczane są do grupy związków aromatycznych czyli związków pierścieniowych. Najczęściej spotykane w przyrodzie to chlorowane dibenzodioksyny i dibenzofurany. Nie wszystkie związki należące do dioksyn wykazują właściwości toksyczne. O silnej toksyczności decydują połączenia, w których chlorowiec zajmuje odpowiednie położenie (tj. 2,3,7,8)

w cząsteczce. Ponieważ dioksyny nie mają żadnego zastosowania technicznego nigdy nie były wytwarzane celowo. Do środowiska przedostały się w wyniku składowania odpadów przemysłowych jak herbicydy, pestycydy, oleje transformatorowe. Podstawowym źródłem dioksyn jest wszelkiego rodzaju niekontrolowane spalanie odpadów zawierających chlor w indywidualnych gospodarstwach domowych. Odpady spalane są

w piecach ogrzewających mieszkania, kotłowniach czy też na wolnym powietrzu. Taki sposób pozbywania się odpadów stanowi bezpośrednią emisję dioksyn do atmosfery. Można likwidować odpady w procesie spalania ale należy to robić w specjalnie przeznaczonych do tego spalarniach. Tam też powinny być niszczone są odpady szpitalne, przemysłowe, komunalne. Obok procesu spalania dioksyny powstają także w przyrodzie głównie

w glebie. Na wysypiskach w wyniku reakcji termicznej i biologicznej tworzą się dioksyny. Stwierdzono ich obecność w gazach i odciekach z miejsc składowania odpadów. Obok procesu składowania i spalania odpadów dioksyny do środowiska dostarcza przemysł papierniczy i produkcji celulozy.

Do organizmu człowieka dioksyny mogą dostawać się wraz z wdychanym powietrzem ale głównym źródłem dioksyn jest pokarm. Aż 90% dioskyn dostaje się wraz z pożywieniem. Dioksyny bardzo słabo rozpuszczają się w wodzie więc ich zawartość w przyjmowanych płynach jest niewielka. Natomiast bardzo dobrze rozpuszczają się w tłuszczach i to właśnie pożywienie zawierające zwłaszcza tłuszcz zwierzęcy jest podstawowym źródłem dioksyn w organizmie człowieka. Jadalne nadziemne części roślin typu sałata, kapusta są narażone na kontakt

z pyłem zawierającym dioksyny. Spora dawka dioksyn na tej drodze może zostać wprowadzona do organizmu. Natomiast oleje z roślin uprawianych na glebach zanieczyszczonych dioksynami nie stanowią zagrożenia gdyż związki te nie przedostają się do rośliny przez system korzeniowy ponieważ słabo rozpuszczają się w wodzie. Kontakt z substancjami chemicznymi zawierającymi dioksyny może doprowadzić do wniknięcia ich przez skórę dzieje się tak przy nieuważnym obchodzeniu się z chemikaliami. Przy kontakcie z dużą dawką dioksyn może powstać bolesna wysypka wymagająca leczenia i pozostawiająca trwałe blizny.

Badania naukowe prowadzone w latach 90-tych udowodniły iż dioksyny wpływają na układ hormonalny wprowadzając zakłócenia w wydzielaniu hormonów zwłaszcza endokrynnego. Sądzi się że także zaburzają proces powielania DNA (replikację). Istnieją również przypuszczenia co do wpływu dioksyn na pracę jajników.

Bez wątpienia dioksyny należą do niebezpiecznych toksyn. Powoli ale skutecznie uszkadzają rozmnażające się komórki. Zaliczane są do mutagenów gdyż uszkadzają DNA trwale wpływając na zapis informacji genetycznej. Powodują uszkodzenia płodu, a także reakcje alergiczne.

Wzrastające stężenie dioksyn w powietrzu atmosferycznym sprawiło że zaczęto kontrolować ich zawartość. Przemysł hutniczy oraz spalanie odpadów przemysłowych dostarczają pokaźnej ilości tych związków do atmosfery. Także procedery wypalania traw i odpadów gospodarczych nie pozostają bez znaczenia na rosnące zanieczyszczenie powietrza. Stan środowiska może poprawić likwidacja głównych źródeł emisji dioksyn. Ale to nie jedyna droga do poprawy jakości środowiska. Zakorzenienie w świadomości obecnych pokoleń zagrożenia wynikającego z obecności trujących związków w powietrzu którym przecież i my oddychamy, może zmienić sposób postępowania i ograniczyć emisję toksycznych związków. Wskazane są akcje proekologiczne które

w trafiający do przeciętnego obywatela sposób pokazałyby jak należy prawidłowo postępować chociażby

z odpadami i sposobem ich utylizacji. To w jakim środowisku przyjdzie żyć przyszłym pokoleniom zależy przecież od nas.