Ciepło właściwe definiuje się jako ilość ciepła, którą trzeba dostarczyć do jednostkowej masy, żeby spowodować jednostkową zmianę temperatury.

Rozróżnia się wagowe ciepło właściwe ( gdy dotyczy masy w kg) oraz molowe ciepło właściwe (gdy mówi się o molach).

Woda ma duże ciepło właściwe. Mają na to wpływ wiązania wodorowe, które tworzą się między cząsteczkami wody. Dzięki temu np. gdy temperatura powietrza jest bardzo wysoka podczas upalnego lata woda w dużych zbiornikach jak morza czy jeziora jest niższa od temperatury otoczenia.

Wysokie ciepło właściwe ma duży wpływ również na klimat na Ziemi. Dzięki temu właśnie, że latem temperatura wody jest niższa od temperatury powietrza woda pochłania część ciepła. Odwrotnie jest zimą. Cieplejsza woda przekazuje część ciepła do otoczenia. Wszystko to powoduje, że klimat morski charakteryzuje się łagodnymi spadkami temperatur.

Duże ciepło właściwe wody powoduje, że procesy takie jak parowanie, skraplanie, topnienie czy zamarzanie czyli procesy odpowiedzialne za prawidłowy obieg wody w przyrodzie mogą zachodzić powoli i współistnieć ze sobą na globie ziemskim.

Dzięki wysokiemu ciepłu właściwemu parowania na Ziemi mogą występować duże otwarte zbiorniki wodne. Woda z nich paruje bowiem powoli i jest cały czas uzupełniana przez spływające wody rzeczne lub opadowe.

O tym, że duże ciepło właściwe parowania ma duże znaczenie dla życia na naszej planecie może się przekonać na sobie każdy z nas. Podczas upalnych dni organizm produkuje duże ilości potu, który zawiera prawie 99% wody. Dzięki temu woda "zabiera" z ciała duże ilości ciepła równe jej ciepłu parowania. Jest to podstawowy mechanizm regulacji temperatury organizmu.

Wysokie jest również ciepło potrzebne do stopienia 1 kilograma lodu. Dzięki temu wiosną, gdy dochodzi do wzrostu temperatur nie następuje gwałtowna zamiana lodu w wodę, tylko proces ten również przebiega powoli. Ma to niebagatelne znaczenie ze względu na zagrożenie podwoziami niektórych rejonów na świecie.