Czaszka jest elementem kostnym lub chrzęstnym (u niektórych ryb, u młodych kręgowców) szkieletu, którego zadaniem jest osłona i ochrona mózgu przed uszkodzeniami mechanicznymi. Jest też konstrukcją umożliwiającą osadzenie innych narządów głowy, np. oczu, uszu (całego narządu słuchu), narządu równowagi, narządu mowy i in. Czaszkę dzieli się na mózgoczaszkę (część mózgowa) i trzewioczaszkę (część twarzowa). Mózgoczaszka jest osłoną dla mózgu i strukturą, w której umiejscowione są ważne narządy zmysłów: wspomniane już oczy, słuch, zmysł równowagi. Trzewioczaszka jest rusztowaniem dla przedniego odcinka układu pokarmowego i oddechowego. Rozwój czaszki można podzielić na stadium błoniaste, chrzęstne i kostne. U ryb chrzęstnoszkieletowych rozwój czaszki zatrzymuje się na stadium chrzęstnym. W rozwoju ewolucyjnym czaszka wykazuje tendencję do zmniejszania liczby kości (lub chrząstek), z których jest zbudowana. jej elementy zrastają się.

Budowa czaszki człowieka jest następująca:

  1. Mózgoczaszka składa się z dwóch kości czołowych, dwóch kości ciemieniowych, kości potylicznej, dwóch kości skroniowych, a także z kości sitowejklinowej, które stanowią wewnętrzną podstawę mózgoczaszki. Kość czołowa jest bardzo twarda i gruba. Chroni od przodu mózg i tworzy górną część oczodołów. Posiada zatoki czołowe, połączone z jamą nosową. Kości skroniowe chronią mózg od strony bocznej. W nich umiejscowiony jest też narząd równowagi i słuchu (pierwszy i drugi, który właściwie można uznać za jeden, jest parzysty). Kości skroniowe posiadają otwór słuchowy. Każda z dwóch kości skroniowych posiada wyrostek jarzmowy, łączący ją z kością jarzmową (kość jarzmowa połączona ze skroniową poprzez wyrostek tworzą łuk jarzmowy). Kość potyliczna chroni mózg od tyłu i z dołu głowy. U dołu posiada ona otwór, przez który przechodzi rdzeń kręgowy.
  2. W skład trzewioczaszki wchodzą kości: podniebienne, szczękowe, jarzmowenosowe ( wymienione kości są parzyste) oraz kość żuchwowa. Kości szczękowe tworzą dolną cześć oczodołów. Każda z nich zawiera też osiem zębodołów. Żuchwa jest jedyną ruchomą częścią całej czaszki i tworzy szczękę dolną. Zaopatrzona jest w szesnaście zębodołów.

W czasie porodu, kiedy kości dziecka nie są jeszcze skostniałe, elementy mózgoczaszki zachodzą na siebie, aby wielkość głowy została zmniejszona i aby dziecko mogło łatwo wydostać się przez drogi rodne matki na zewnątrz. Po porodzie wracają do swojego normalnego położenia i z wiekiem dziecka kostnieją. Połączenia między kośćmi mózgoczaszki, to tzw. szwy.