nirwana (sanskryt "ucieczka od bólu")

termin pochodzący z religii Wschodu, w buddyzmie znaczy najwyższy stan ducha. Nirwana to niebyt, uczucie szczęśliwości, wywołane uwolnieniem się od wszystkich cierpień świata. Termin został przyjęty przez romantycznego filozofa A. Schopenhauera, który życie uznawał za pasmo bólu, nieszczęść oraz cierpienia i dlatego postulował odsunięcie się od niego przez odrzucenie woli życia i osiągnięcie stanu niebytu. Pojęcie nirwany stało się szczególnie popularne w okresie dekadentyzmu, zdominowanym poczuciem bezsensu, rezygnacji i niewiary. W literaturze polskiej pragnienie osiągnięcia nirwany, która może uwolnić człowieka od trosk i nieszczęść życiowych, pojawia się w wierszu K. Przerwy-Tetmajera pt. Hymn do Nirwany.