nietzscheanizm

zespół poglądów filozoficznych i literackich powstałych w nawiązaniu do filozofii niemieckiego myśliciela F. Nietzschego. Nietzsche (Tako rzecze Zaratustra) występował przeciwko pesymizmowi, bierności i słabości, głosząc kult życia. Bezwzględnie potępiał panujące ówcześnie zasady moralne, odrzucał humanitaryzm, altruizm jako domenę ludzi słabych, postulując moralność "nadludzi", rasy panów, którzy predestynowani są do tego, aby działać "poza dobrem i złem", tworząc nowe zasady. Niemiecki filozof głosił pochwałę siły tężyzny fizycznej, wolności działania wybitnej jednostki. Nietzscheanizm był reakcją na dekadentyzm końca XIX wieku. W poezji polskiej jego elementy pojawiają się w twórczości L. Staffa (wiersz Kowal). Filozofia Nietzschego została wykorzystana przez hitleryzm do stworzenia teorii wyższości rasy aryjskiej nad innymi rasami.