zakony rycerskie

związki religijne rycerstwa, organizowane na wzór zakonów mniszych, powoływane do walk z muzułmanami. Wywodziły się one z bractw powstałych dla opieki nad pielgrzymami podróżującymi do Ziemi Świętej. W Królestwie Jerozolimskim mieli stanowić zawsze gotową do walki siłę militarną, dlatego królowie jerozolimscy bardzo popierali powstające zakony i często nadawali im bogate uposażenia. W historii Europy szczególnie wyróżnili się:

· Templariusze - zakon ten został zorganizowany w 1118 r. przez rycerza Hugona z Payens, a ich regułę zakonną (w oparciu o cysterską) ułożył Bernard z Clairvaux.

· Joannici - ten zakon rycerski wyłonił się około 1130 r. z bractwa przy szpitalu św. Jana w Jerozolimie pod przewodnictwem Rajmunda z Puy.

· Krzyżacy - zakon Panny Marii, powstał ok. 1191 r., a wywodził się z działającego już wcześniej w Jerozolimie niemieckiego bractwa szpitalnego.

Podobnych stowarzyszeń i zakonów powstało w okresie krucjat bardzo dużo, a ich rozwój ułatwiały hojne nadania zarówno w Królestwie Jerozolimskim, jak i w Europie. W Hiszpanii zakony rycerskie powstawały w okresie rekonkwisty.

Zakony były podporządkowane bezpośrednio papieżowi. Na ich czele stał wybieralny (ale rządzący dożywotnio) wielki mistrz, a poszczególne domy zakonne były zarządzane przez komturów. Bracia oprócz ślubów zakonnych składali też ślub walki z niewiernymi.