urzędnicy rzymscy

w republice rzymskiej wprowadzaniem w życie określonych ustaw zajmowali się urzędnicy. Aby zostać wybranym, musieli spełniać następujące warunki: być w odpowiednim wieku, zachować kolejność pełnionych urzędów i obejmować je po co najmniej dwuletniej przerwie. Wszystkie urzędy w Rzymie były: wybieralne, kolegialne, bezpłatne, ograniczone w czasie (jeden rok), poddane kontroli zgromadzenia. Urzędy wyższe:

· konsulowie - było ich dwóch, mieli najwyższą władzę wojskową i religijną, od ich nazwisk nazywano rok, w którym sprawowali urząd;

· pretorzy - dwóch pretorów miało uprawnienia najwyższych sędziów: jeden rozstrzygał sprawy obywateli rzymskich, drugiemu podlegali cudzoziemcy;

· cenzorzy - ich kadencja trwała 5 lat; sporządzali spisy obywateli, listy senatorów, kontrolowali wydatki publiczne, stali na straży obyczajów;

· dyktator - w chwili poważnego zagrożenia powoływano jednego dyktatora na 6 miesięcy, miał absolutną władzę wojskową i cywilną.

Urzędy niższe:

· kwestorzy - początkowo było ich dwóch, pod koniec okresu republiki czterdziestu; w Rzymie zajmowali się skarbem państwa, a reszta przebywała w prowincjach pełniąc funkcje skarbników;

· edylowie - dwóch edylów czuwało nad bezpieczeństwem i porządkiem, ich obowiązkiem było zapewnianie dostaw zboża i urządzanie igrzysk.

· trybuni ludowi - funkcję tę utworzono ok. 494 r. p.n.e., a ich obowiązkiem była ochrona interesów plebejuszy. W czasie pełnienia kadencji nie mogli wyjeżdżać z miasta, gdyż zawsze musieli być gotowi do służby wyborcom.

Poza nimi byli jeszcze urzędnicy sprawujący nadzór nad mennicą, sądownictwem, więziennictwem, bezpieczeństwem podróżnych i oczyszczaniem miasta.