HENRYK VIII (1491-1547) z dyn. Tudorów

król angielski od 1509 r., twórca kościoła anglikańskiego. Był drugim z kolei synem Henryka VII, ale po śmierci starszego brata odziedziczył koronę i ożenił się z wdową po nim - Katarzyną Aragońską. W polityce wewnętrznej dążył do uzależnienia Szkocji, następnie podporządkował sobie Walię, a w 1541 r. kazał ogłosić się królem Irlandii. Stworzył też podstawy morskiej potęgi Anglii, organizując nowoczesną flotę wojenną i zakładając Trinity House Corporation (zajmującą się handlem i żeglugą). W polityce zagranicznej natomiast aż do 1527 r. był sprzymierzeńcem cesarza Karola V, ale po jego zwycięstwach we Włoszech Henryk VIII uznał potęgę cesarza za zbyt dużą i zaczął popierać Francję (aż do 1545 r.).

Był też początkowo zdecydowanym wrogiem reformacji, gdyż zależało mu na dobrych stosunkach z papiestwem, a ponadto bał się, że reformacja może nadszarpnąć jego autorytet. Król napisał nawet specjalną broszurę, w której zaatakował Lutra i jego naukę, za co papież przyznał mu tytuł "obrońcy wiary".

Henrykowi przeszkadzały jednak próby zacieśnienia przez papieża stosunków z Anglią i jako pretekstu do ich zerwania użył sprawy swojego rozwodu z Katarzyną Aragońską (ciotką cesarza). Miał z nią tylko jedną córkę, Marię, i obawiał się, że nie doczeka się już z Katarzyną męskiego następcy tronu. Poza tym interesował się już wtedy Anną Boleyn, gdyż ogólnie miał słabość do kobiet. Kiedy papież Klemens VII nie wyraził zgody na rozwód (był bowiem całkowicie zależny od cesarza), Henryk VIII zerwał związki z Rzymem i w 1531 r. ogłosił się głową Kościoła w Anglii. Króla poparł parlament, nowy prymas Thomas Cranmer i nowy kanclerz Thomas Cromwell. W 1933 r. Henryk ożenił się z Anną Boleyn, a rok później parlament uchwalił akt supremacji, legalizując tym samym oderwanie się Kościoła angielskiego od Rzymu i ustanawiając króla głową niezależnego narodowego Kościoła anglikańskiego. Początkowo nie zmieniano niczego w liturgii, ale zaczęto zmieniać organizację Kościoła: zniesiono klasztory, skonfiskowano ziemię kościelną i nadano ją nowej arystokracji (wiążąc ją w ten sposób z królem i nowym Kościołem), rozpoczęto krwawy terror wobec katolików (zginęli wtedy Thomas More i kardynał John Fisher). Po Annie Boleyn (straconej na szafocie) Henryk VIII żenił się jeszcze czterokrotnie. W 1537 r. doczekał się syna (z Joanną Seymour) Edwarda, który panował jako Edward VI w latach 1547-53.