Nikt nie jest bez grzechu, jednak istnieją ludzie, którzy z obowiązującego prawa i zasad moralnych nic sobie nie robią. Skłonni są dokonać najbardziej okrutnych przestępstw z żądzy władzy, zazdrości, chęci zemsty, nieuznawania żadnych barier. Zbrodniarze od zawsze występowali w kulturze.

Archetypem mordercy jest Kain, który zabija Abla. Nie każdy jednak z przestępców kierował się niedającymi się usprawiedliwić motywami. Czasem bohaterowie zabijali w afekcie, nieświadomi swoich czynów, czasem z biedy, miłości, chęci ulżenia komuś w cierpieniu. Nie można każdej zbrodni mierzyć tą samą miarą.

Wśród najbardziej znanych zbrodniarzy w literaturze na szczególną uwagę zasługują: Makbet, Jacek Soplica, Rodion Raskolnikow, Jurgen Stroop, Pani z Lilii Mickiewicza, Balladyna, Hannibal Lecter i wielu innych. Choć wszyscy oni dopuścili się czynów godnych potępienia, nie można ich jednakowo osądzić.

Zbrodnia - wyrazy bliskoznaczne

zbrodnia, występek, przestępstwo, morderstwo, masowy mord, ludobójstwo, zły uczynek, haniebny czyn, karygodny czyn, czyn zabroniony, rozbój, gwałt, przemoc, nadużycie, przewina, bezeceństwo, łajdactwo, łotrostwo, nikczemność, niegodziwość, podłość.

Pojęcia związane ze zbrodnią (frazeologia)

Zbrodnia doskonała – zbrodnia, po której nie pozostają żadne ślady mogące doprowadzić na ślad mordercy.

Zbrodnia obrazy majestatu (crimen lease maiestatis) – zamach, targniecie się na zdrowie lub życie króla w dawnej Polsce.

Zbrodnia stanu – zdrada stanu – ciężkie przestępstwo polityczne.