Wzmacnianie kształcenia w szkołach branżowych? Oto zmiany dla uczniów

Reforma26 "Kompas Jutra" wprowadzi znaczne zmiany w szkołach ponadpodstawowych, gdzie pojawi się budzący wiele wątpliwości rok bazowy, jak również nowa podstawa programowa. Na kiedy zaplanował je resort edukacji i czy w szkołach branżowych będzie możliwość kształcenia zawodowego, ale także pozostawienie "furtki" po wiedzę? Oto wszystko, co warto wiedzieć.

Spis treści:

Szkoły branżowe i reforma MEN. Wzmocnienie kształcenia?
Rok bazowy w szkołach branżowych. Zamiast "pomostu" nauka zawodu?

Szkoły branżowe i reforma MEN. Wzmocnienie kształcenia?

Szkoły branżowe I stopnia również dosięgnie Reforma26 "Kompas Jutra", która ma obowiązywać od września 2027 roku. Czy to oznacza, że uczniowie decydujący się na kształcenie w zawodzie również będą objęci rokiem bazowym? Zgodnie z propozycją Instytutu Badań Edukacyjnych można w tych szkołach spodziewać się nowych podstaw programowych kształcenia ogólnego, ale również rozwijania u uczniów kompetencji przekrojowych i większy nacisk na kształtowanie kompetencji fundamentalnych, co jest odpowiedzią na dramatyczne wyniki badania PISA 2025, które wykazywało rażące braki wśród 15-letnich uczniów tych szkół. Jak tłumaczy Elżbieta Strzemieczna, kierowniczka Zespołu ds. Zmian w Systemie Edukacji IBE PIB:

"Chcieliśmy, aby niezależnie od wybranego typu szkoły, uczeń ukończył ją z kompetencjami fundamentalnymi, umożliwiającymi sprawne funkcjonowanie w świecie. Z wiedzą, która pozwala ten świat rozumieć. Zależało nam na tym, żeby wzmocnić kształcenie ogólne w szkołach każdego typu".

Jakie projekty podstaw programowych dla szkół branżowych I stopnia przygotowało IBE? Na liście znajdują się propozycje dotyczące kształcenia ogólnego, które obejmują pogłębienie wiedzy uczniów z biologi, biznesu i zarządzania, chemii, edukacji dla bezpieczeństwa, edukacji obywatelskiej, etyki, fizyki, geografii, historii, informatyki, języka polskiego, matematyki, ale również języka mniejszości narodowej lub etnicznej oraz języka obcego nowożytnego. Czy przy tak ambitnym projekcie nowej postawy programowej w szkołach branżowych I stopnia również pojawi się rok bazowy?

Rok bazowy w szkołach branżowych. Zamiast "pomostu" nauka zawodu?

Rok bazowy miał w szkołach ponadpodstawowych być okresem, podczas którego uczniowie klas pierwszych nie mieli uczyć się przedmiotów rozszerzonych, a jedynie zyskać czas na możliwość rozpoznania swoich zainteresowań i przygotowania do świadomych wyborów. Dopiero po tym czasie, czyli w kolejnych latach kształcenia w planie zajęć miały być realizowane przedmioty, zgodnie z wybranym przez ucznia profilem. Czy takie same zasady dotyczą także szkół branżowych, gdzie pojawia się kształcenie ogólne, ale także przedmioty zawodowe. Czy będą one również realizowane później?

Warto pamiętać, że IBE opublikował osobne dokumenty dla branżowych szkół I i II stopnia, a w technikach nadal będzie realizowane kształcenie ogólne obok przygotowania zawodowego, którego podstawy i materiały należy też rozpatrywać osobno. Oznacza to, że przedmioty zawodowe będą nauczane w pierwszych klasach techników i branżówek, ale nacisk położony zostanie na zupełnie inną kwestię. Wybór szkoły branżowej I stopnia według ekspertów IBE nie powinien zamykać dalszej ścieżki edukacji, co oznacza, że jej absolwent musi mieć taką wiedzę, która kiedyś pozwoli mu przystąpić do egzaminu maturalnego. Nie oznacza to jednak tego, że uczniowie klas szkół branżowych I stopnia będą przygotowywani do matur tak samo, jak ich koledzy z liceów lub techników, ale dzięki nowej postawie kształcenia ogólnego, będą oni zdecydować się na dalsze kształcenie, pomimo posiadanego już zawodu, ponieważ projekty zostały skonstruowane tak, aby pozostawić w przyszłości "furtkę" dla chętnych absolwentów.