List otwarty polonistów do CKE. Jakich zmian oczekują autorzy?

Nauczyciele języka polskiego, w tym egzaminatorzy maturalni, domagają się jaśniejszych zasad oceniania matury. W liście otwartym wskazują problemy, które ich zdaniem ujawniła sesja egzaminacyjna w 2026 roku.

Spis treści:

Poloniści napisali list otwarty do CKE
Zasady oceniania matury z języka polskiego budzą wątpliwości
Jak CKE ocenia wypracowania maturalne?
Czego poloniści oczekują od CKE?

Poloniści napisali list otwarty do CKE

Grupa jedenastu polonistek i polonistów wystosowała list otwarty dotyczący matury z języka polskiego i zasad oceniania prac. Autorzy zwrócili się m.in. do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, apelując o większą spójność oficjalnych materiałów i przejrzystość kryteriów oceniania.

Nauczyciele podkreślają, że nie oczekują wielkich zmian. Ich główny postulat dotyczy tego, aby istotne zmiany w sposobie interpretowania kryteriów były przedstawiane odpowiednio wcześnie - na początku czteroletniej edukacji, która kończy się egzaminem dojrzałości. Obecnie wiele objaśnień mających istotny wpływ na punktację jest przekazywana dopiero podczas szkoleń egzaminatorów, czyli już po zakończeniu matur.

Zasady oceniania matury z języka polskiego budzą wątpliwości

Jednym z przykładów opisanych w liście jest matura z języka polskiego 2026, podczas której zdający egzamin na poziomie podstawowym mogli wybrać temat dotyczący wpływu pracy na człowieka i otaczającą go rzeczywistość. Według autorów pisma sposób oceniania funkcjonalnego wykorzystania utworów mógł różnić się od rozwiązań znanych nauczycielom z wcześniejszych materiałów CKE.

Jeszcze więcej uwagi poloniści poświęcają maturze rozszerzonej. Wskazują m.in. na znaczenie pojęcia "struktury dzieła" przy ocenianiu kompetencji literackich i kulturowych. Ich zdaniem sposób stosowania tego kryterium w 2026 roku nie był wcześniej wystarczająco jasno przedstawiony uczniom i nauczycielom.

Jak CKE ocenia wypracowania maturalne?

Oficjalny informator CKE określa ogólne zasady oceniania wypracowania. Zdający ma stworzyć wypowiedź argumentacyjną, a do pełnej realizacji polecenia wystarczą dwa argumenty. Dokument podkreśla również, że egzaminator powinien oceniać faktycznie napisaną pracę, a nie kierować się własnym wyobrażeniem o tym, jak można byłoby ją skonstruować.

Jednolita interpretacja szczegółowych kryteriów znajduje się w centrum obecnej dyskusji. Poloniści zwracają uwagę, że nawet dobrze opisane wymagania tracą swoją wartość dla ucznia, jeżeli zmienia się sposób ich stosowania lub jest doprecyzowany dopiero po egzaminie.

Czego poloniści oczekują od CKE?

Autorzy listu apelują o klarowne wytyczne dostępne z odpowiednim wyprzedzeniem, ujednolicenie standardów pracy zespołów egzaminacyjnych oraz fachowe szkolenie egzaminatorów. Zwracają także uwagę na procedurę weryfikacji punktów po wglądzie maturzysty do pracy i oczekują, że będzie ona przejrzysta oraz oparta na merytorycznej analizie.

Dla przyszłych maturzystów istotne jest to, że list polonistów jest apelem o zmiany i doprecyzowanie standardów, a nie informacją o wprowadzeniu nowych zasad na maturze 2027. CKE opublikowała już materiały organizacyjne dotyczące egzaminów w 2027 roku, a uczniowie przygotowujący się do matury powinni śledzić właśnie te oficjalne komunikaty Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.