Spis treści:

Egzamin maturalny - jak wygląda matura ustna? 

Harmonogram egzaminów ustnych z języka polskiego 2026 przygotowany przez CKE wyznacza łącznie 15 dni na przeprowadzenie tej części egzaminu dojrzałości. Matura ustna będzie więc odbywać się 8–9, 11–14, 18–23 i 28–30 maja. Jak wygląda matura, podczas której musisz z listy pytań jawnych przygotować odpowiedź, która uwzględni lektury obowiązkowe lub pytania dotyczące fragmentów z nich pochodzących, aspekt merytoryczny wypowiedzi, podkreśli wybrany kontekst, a do tego zawiera zasady komunikacji niewerbalnej? Oto sprawdzone zasady przygotowania do matury ustnej z języka polskiego.  

Nauka do ustnej części egzaminu maturalnego wymaga poznania wszystkich pytań jawnych, które CKE przygotowało na lata 2026-2028. Warto dodać, że w porównaniu do matury ustnej 2025 lista ma 76 pytań jawnych, zamiast 68, a dodatkowo pojawiło się na niej nowe pytanie do lektury, której wcześniej nie było. Czy to oznacza, że pula pytań jawnych jest obszerna i utrudnia zdanie matury ustnej? Wszystko zależy od twojego przygotowania odpowiedzi. 

Jak przygotować odpowiedź ustną w 15 minut? Perspektywa eksperta 

Zasady przygotowania do matury i wszystkie pytania jawne nie są tak trudne, jak może się wydawać. Maturzysta po wejściu do sali egzaminacyjnej losuje pytanie, czyli zestaw zadań, a następnie przez 15 minut przygotowuje odpowiedź ustną. Po tym czasie rozpoczyna się egzamin ustny, który składa się z dwóch wypowiedzi monologowych oraz rozmowy z komisją egzaminacyjną. Co sprawdza część ustna egzaminu maturalnego? Przede wszystkim znajomość zasad merytorycznych wypowiedzi, zagadnień związanych z lekturami albo ich fragmentami lub innymi tekstami kultury, które znajdują się na liście pytań. Jak dobrze wykorzystać 15 minut przygotowania do odpowiedzi ustnej na maturze z języka polskiego? Ekspert ma na to pięć punktów.  

Małgorzata Szubra, polonistka, ekspert serwisu Skul.pl wskazuje, że podczas przygotowania wypowiedzi do matury ustnej, kluczowe jest szybkie uporządkowanie myśli oraz zaplanowanie struktury wypowiedzi tak, aby zdanie matury ustnej nie było zbyt stresujące. O jakich pięciu punktach warto pamiętać podczas przygotowania odpowiedzi? 

Maturzysta po wylosowaniu pytania musi wykazać się zrozumieniem polecenia, czyli umiejętnością czytania ze zrozumieniem. Dzięki temu, w swojej odpowiedzi uwzględni problem interpretacyjny oraz odniesie się do znanych lektur obowiązkowych lub innych tekstów kultury. Na tym etapie przygotowania do egzaminu ustnego ważne jest to, aby postawić jedną tezę, wokół której oparta zostanie odpowiedź. Drugim ważnym elementem związanym z zasadami merytorycznymi wypowiedzi jest przygotowanie planu swojej odpowiedzi w punktach, które będą opierać się na tezie, argumentacji oraz wnioskach. 

"Najważniejsze w czasie przygotowania jest dobre zrozumienie problemu zawartego w poleceniu. Wielu Uczniów zaczyna od przypominania sobie treści lektur, zamiast najpierw zastanowić się, jaka powinna być teza ich wypowiedzi. Tymczasem jedna jasno sformułowana myśl przewodnia bardzo porządkuje całą odpowiedź. Dopiero potem warto dobrać przykłady i kontekst" - Małgorzata Szubra, polonistka, ekspert serwisu Skul.pl 

Jak znaleźć w 15 minut kontekst do pytania jawnego, który popiera argumentacje tezy na egzaminie ustnym? Możesz wybrać go na postawie znanych lektur, m.in. na postawie mitologii, na postawie Antygony, na postawie Makbeta, na postawie Dziadów, na podstawie Skąpca, albo odnieść się do utworów autorstwa np. Bolesława Prusa, Stanisława Wyspiańskiego lub Stefana Żeromskiego. Oprócz nich możesz w swojej odpowiedzi uwzględnić również tekst kultury lub odnieść się do kontekstu np. kulturowego, filozoficznego albo społecznego. O czym jeszcze pamiętać, aby punkty na ustnej maturze były jak najwyższe? Ekspert zaleca napisanie notatek do wypowiedzi ustnej w formie słów-kluczy, które błyskawicznie poprawią aspekt merytoryczny odpowiedzi i sprawią, że komisja egzaminacyjna doceni twoją wiedzę. Na sam koniec przygotowania odpowiedzi sprawdź, czy twój plan jest spójny logicznie, a w szczególności pamiętaj o logice swojej odpowiedzi, trafności argumentacji dotyczącej pytania jawnego i wyboru argumentacji na postawie znanych lektur lub innych tekstów kultury. 

"Dobra odpowiedź ustna zawsze ma wyraźną strukturę: tezę, argumenty i krótkie podsumowanie. Warto poświęcić ostatnią minutę przygotowania na sprawdzenie, czy plan wypowiedzi rzeczywiście prowadzi do wniosku. Dzięki temu Maturzysta mówi spójnie i przekonująco. Z punktu widzenia Egzaminatora właśnie taka logiczna konstrukcja jest kluczowa dla wysokiej oceny" - Małgorzata Szubra, polonistka, ekspert serwisu Skul.pl 

Źródło: cke.gov.pl., bryk.pl, hub.pl.  

Redakcja

Zobacz także:

Wiesz, co można zabrać na egzamin maturalny? Sprawdź wytyczne CKE

Streszczenia lektur na maturę 2026 z języka polskiego. Poziom podstawowy i rozszerzony

Jak napisać rozprawkę maturalną na 100 proc. Praktyczne porady