Ruchem drgającym prostym nazywamy ruch drgający, który powodowany jest przez siły wprost proporcjonalne do wychylenia ciała z jego położenia równowagi. W trakcie ruchu harmonicznego mamy więc do czynienia z siłą zmienną w czasie. Oczywiste jest więc, że dla ciała o stałej masie wartość przyspieszenia także zmienia się wprost proporcjonalnie do wychylenia.

Przykładem ruchu harmonicznego są drgania ciężarka zawieszonego na sprężynie. Mowimy tu o ruchu okresowym.

Mechanizm ruchu drgającego wyjaśnić można na przykładzie wspomnianego obciążnika. Jeśli pociągamy go w dół rozciąga się sprężynę. W wyniku tego powstaje w sprężynie siła skierowana w górę, próbująca przywrócić sprężynę do położenia równowagi.

W wyniku działania tej siły na obciążnik, porusza się on do góry ruchem przyspieszonym. Kiedy osiągnie położenie równowagi, ma maksymalną prędkość, czyli największą energię kinetyczną. Powoduje to, że nie pozostaje on w położeniu równowagi, ale wskutek własnej bezwładności, spowodowanej jego masą, przemieszcza się dalej. Prowadzi to do ściskania sprężyny. Teraz siła sprężystości przeciwstawia ruchowi ciężarka. Wektor siły ma zwrot przeciwny do wektora prędkości ciężarka. Powoduje to poruszanie się ciężarka ruchem opóźnionym, co prowadzi do zatrzymania go po osiągnięciu płożenia skrajnego wychylenia. Od tego momentu siła sprężystości powoduje powrót ciężarka do położenia równowagi.

W położeniu maksymalnego wychylenia sprężyna posiada maksymalną Ep - sprężystości. Kiedy ciężarek porusza się w kierunku położenia równowagi, wtedy Ep maleje, ale jej kosztem wzrasta Ek, ponieważ wzrasta prędkość ciała. Ek osiąga maksymalną wartość dla położenia równowagi. W ruchu prostym drgającym następuje stała przemiana energii potencjalnej na kinetyczną i na odwrót.