stanisławowska strofa

strofa czterowersowa, zbudowana następująco: wersy I i III są 10-zgłoskowe i rymują się ze sobą, a po 5 sylabie następuje średniówka; wersy II i IV są 8-zgłoskowe i rymują się ze sobą, ale brak tu średniówki. Porządek w strofie stanisławowskiej panuje także w sferze akcentów: zwykle wersy dłuższe liczą po 4 zestroje akcentowe; wersy krótsze - po trzy. Strofę tę stosowano na szeroką skalę w poezji stanisławowskiej, np.

"Gdzie bystrym tylko orzeł polotem 10

Pierzchliwe pogania ptaki, 8

A gniewny Jowisz ognistym grotem 10

Powietrzne przeszywa szlaki, 8

Niezwykłych ludzi zuchwała para,

Zwalczywszy natury prawa,

Wznawia tor klęską sławny Ikara

I na podniebniu już stawa." (A. Naruszewicz Balon)

Wariant strofy stanisławowskiej (przeplot 11- i 8-zgłoskowca) zastosował A. Mickiewicz w swoich balladach i od XIX wieku ten typ strofy został przypisany balladzie:

"Tak w noc, pogodna jeśli służy pora, 11

Wzrok się przyjemnie ułudzi; 8

Lecz żeby w nocy jechać do jeziora, 11

Trzeba być najśmielszym z ludzi. 8

Bo jakie szatan wyprawia tam harce!

Jakie się larwy szamocą!

Drżę cały, kiedy bają o tym starce,

I strach wspominać przed nocą." (A. Mickiewicz Świteź)