odbiorca dzieła literackiego

indywidualny bądź zbiorowy adresat utworu. Termin został przejęty z teorii informacji i łączy się z traktowaniem dzieła jako szczególnego komunikatu, przeznaczonego dla odbiorcy. Można wyróżnić dwie kategorie odbiorców:

odbiorcę wewnątrztekstowego, wirtualnego, idealnego, wyznaczonego przez utwór, który potrafi go poprawnie zinterpretować. Jest to postać teoretyczna, do której dzieło jest skierowane, wymarzona niejako przez autora;

odbiorcę zewnątrztekstowego, rzeczywistego, członka określonej społeczności. Odbiorca ten przyjmuje na czas lektury pewną rolę społeczną, zależną od istniejącego w danej epoce repertuaru ról czytelniczych.

W trakcie czytania zderzają się ze sobą te dwie kategorie odbioru: mogą się połączyć lub całkowicie rozminąć. Szczególna sytuacja ma miejsce w przypadku literatury popularnej - odbiorca nastawiony jest na spełnienie jego oczekiwań, a utwór jest pisany tak, aby te oczekiwania zaspokoić.

Zadaj pytanie