Tito Josip (1892-1980), właśc. Josip Broz

przywódca komunistycznej Jugosławii. Z pochodzenia był Chorwatem. Już w 1910 r. wstąpił do partii socjaldemokratycznej - był zdecydowanym przeciwnikiem wojny i za antywojenną propagandę został uwięziony przez Austriaków, a później zesłany na front. Dostał się wtedy do rosyjskiej niewoli - tam nawiązał współpracę z bolszewikami i brał udział w rewolucji październikowej.

Powrócił do Chorwacji w 1923 r. i rozpoczął działalność w ruchu związkowym, a następnie w Komunistycznej Partii Jugosławii - w 1934 r. znalazł się w jej ścisłym kierownictwie (KC KPJ). W 1936 r. (prawdopodobnie z polecenia Stalina) zajmował się rekrutacją międzynarodowych brygad komunistycznych kierowanych na wojnę do Hiszpanii. Rok później został sekretarzem generalnym KPJ, a w latach 1938-40 przebywał w Moskwie, gdzie został wezwany przez Stalina. Choć Stalin zamierzał go wtedy zlikwidować, Tito uniknął egzekucji i w 1940 r. powrócił do Jugosławii. Na kongresie KPJ potępił prowadzoną przez Francuzów i Brytyjczyków wojnę.

Kiedy wojska hitlerowskie zaatakowały Jugosławię (kwiecień 1941 r.), zorganizował komunistyczną partyzantkę, która była opozycyjnie nastawiona do tzw. czetników Michajloviča (związanych z jugosłowiańskim rządem emigracyjnym i królem). W 1942 r. Tito zorganizował Jugosłowiański Komitet Wyzwolenia Narodowego (AVNOJ), który rok później przekształcił w Rząd Tymczasowy. W 1945 r. praktycznie wyzwolił Jugosławię spod niemieckiej okupacji, uprzedzając w ten sposób zaplanowane ruchy Armii Czerwonej.

Stanął też na czele Rządu Jedności Narodowej (1945 r.) i z czasem wyeliminował z niego demokratyczną opozycję. Wprowadził w Jugosławii system komunistyczny, planował też utworzyć tzw. Federację Bałkańską (Jugosławia, Bułgaria, Albania).

W 1948 r. popadł w ostry konflikt ze Stalinem, gdyż nie pozwolił Sowietom na kontrolowanie Jugosławii. Z tego powodu wszystkie kraje bloku wschodniego zerwały stosunki z Jugosławią. Stalin wielokrotnie zlecał zamachy na życie Tita (ponoć ok. 100). Oderwanie Jugosławii od bloku stalinowskiego wykorzystały kraje zachodnie, które zaproponowały Ticie pomoc gospodarczą, co znacznie poprawiło sytuację ekonomiczną kraju.

W 1953 r. Tito zrezygnował z funkcji premiera i został prezydentem Jugosławii (aż do śmierci). Jako prezydent sprawował władzę dyktatorską, eliminował opozycję (obozy pracy), starał się też dławić spory narodowościowe.