Sikorski Władysław (1881-1943)

generał i polityk polski (naczelny wódz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, premier rządu RP), autor wielu ważnych prac z teorii wojskowości. Ukończył Politechnikę Lwowską, z wykształcenia był inżynierem budownictwa wodnego. Przed I wojną światową był aktywnym działaczem ruchu wojskowo-niepodległościowego w Galicji. Był współorganizatorem Związku Walki Czynnej, w 1911 r. założył Polskie Stronnictwo Postępowe, wszedł też do władz KSSN.

Jako zwolennik orientacji proaustriackiej po wybuchu I wojny światowej współtworzył Legiony Polskie. W 1916 r. został przewodniczącym Departamentu Wojskowego, który zajmował się m.in. werbowaniem ochotników do legionów. W związku z polityką legionową popadł w konflikt z Piłsudskim i odtąd stali się zagorzałymi przeciwnikami politycznymi.

W niepodległej Polsce został szefem sztabu okręgu wojskowego w Przemyślu - walczył w obronie Lwowa oblężonego przez Ukraińców. W czasie wojny polsko-bolszewickiej był dowódcą piątej, a następnie trzeciej armii WP. Był współtwórcą i współwykonawcą planu bitwy warszawskiej. W latach 1921-22 był szefem Sztabu Generalnego, a następnie (1922-23) premierem i ministrem spraw wewnętrznych. Jako minister spraw wojskowych (w latach 1924-25) był rzecznikiem sojuszu polsko-francuskiego.

Po przewrocie majowym pozostał w służbie czynnej, ale pozbawiono go stanowiska dowódcy. Był współtwórcą tzw. Frontu Morges i sympatykiem Stronnictwa Pracy.

W czasie kampanii wrześniowej nie otrzymał przydziału do wojska - wyjechał więc do Francji, gdzie 30 IX 1939 r. prezydent Raczkiewicz powierzył mu funkcję premiera Rzeczypospolitej na uchodźstwie. Objął też wtedy tekę ministra spraw wojskowych. W listopadzie 1939 r. został mianowany Wodzem Naczelnym i generalnym inspektorem sił zbrojnych. Rozpoczął organizowanie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie - początkowo we Francji, a od sierpnia 1940 r. w Wielkiej Brytanii. Po napaści Hitlera na ZSRR próbował (za namową Churchilla) nawiązać stosunki ze Stalinem - w lipcu 1941 r. doprowadził do podpisania układu o współpracy wojskowej z ZSRR (tzw. układ Sikorski-Majski). Stosunki polsko-radzieckie zostały zerwane z powodu sporu o polską granicę wschodnią oraz kłamliwie przedstawianej przez Stalina tzw. sprawy katyńskiej.

Zginął 4 VII 1943 r. w katastrofie lotniczej na Gibraltarze, której okoliczności do dzisiaj nie zostały ostatecznie wyjaśnione.