CHŁAPOWSKI DEZYDERY (1788-1879)

oficer napoleoński, generał, działacz społeczno-gospodarczy. Urodził się w zamożnej ziemiańskiej rodzinie w Wielkopolsce. Uczył się w kolegium pijarów w Rydzynie i na francuskiej pensji w Berlinie. Już jako 14-letni chłopiec został zapisany przez ojca do pułku dragonów pruskich, gdzie w ciągu trzech lat został oficerem. W 1806 r. zaczął służbę w Gwardii Honorowej, którą w Poznańskiem utworzono dla Napoleona. W kampanii wojennej 1807 r. służył początkowo w pułku Antoniego Sułkowskiego, a następnie został adiutantem Henryka Dąbrowskiego. Otrzymał wtedy Krzyż Kawalerski Virtuti Militari. W 1808 r. wyjechał do Paryża jako oficer ordynansowy Napoleona i tam kształcił się w Szkole Politechnicznej. W kolejnych kampaniach napoleońskich odznaczał się dużym męstwem i dosłużył rangi pułkownika, ale w końcu na własną prośbę odszedł z wojska, gdyż nie akceptował polityki Napoleona względem Polski. Zajął się pracą w swoim rodzinnym gospodarstwie, gdzie stosował najnowsze osiągnięcia w dziedzinie rolnictwa. W latach 1818-19 przebywał nawet w Anglii, by dokształcić się w tej materii. Jego gospodarstwo szybko zyskało sławę w całej Wielkopolsce, zwłaszcza wtedy, kiedy Chłapowski część swoich ziem rozdzielił między chłopów. W 1827 r. został posłem w sejmie prowincjonalnym Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a trzy lata później jego wicemarszałkiem. Gdy wybuchło powstanie listopadowe, przypomniał sobie swoją żołnierską przeszłość i walczył pod Grochowem i na Litwie (został wtedy generałem). Władze pruskie skazały go za to na dwa lata więzienia, co Chłapowski wykorzystał na napisanie podręcznika O rolnictwie. W późniejszym okresie pisał fachowe artykuły do czasopism rolniczych, został też współzałożycielem "Przeglądu Poznańskiego" i "Szkółki Niedzielnej". Można powiedzieć, że Chłapowski to jeden z pionierów pracy organicznej, ale przede wszystkim człowiek znany z dobroci i uczciwości.