Żaden komputer, choćby nawet bardzo drogi, będzie bezużyteczny, jeżeli nie wyposażymy go w monitor. Zwykle jest to kolorowy monitor przypominający swoim wyglądem niewielki telewizor. Informacje, które wyświetlane są na ekranie monitora pochodzą od karty graficznej znajdującej się w komputerze. Karta graficzna w odpowiedni sposób zmienia dane komputerowe na sygnał wideo, który następnie jest wyświetlany przez monitor. Ostatnie lata przyniosły znaczne zwiększenie jakości dostępnych na rynku monitorów, a także pojawienie się nowych ich typów. Pierwsze komputery potrafiły wyświetlać jedynie czarno białe teksty, bez żadnej grafiki, natomiast nowoczesne karty graficzne oraz monitory pozwalają na uzyskanie obrazu niejednokrotnie o lepszej jakości niż w wypadku standardowych odbiorników telewizyjnych. Niektóre przenośne komputery starszych typów wykorzystywały monochromatyczne ekrany LCD, podobne jak te spotykane w wyświetlaczach kalkulatorów. Ich wadą jest to, że nie są w stanie wyświetlić na ekranie żadnej grafiki, dlatego też odchodzi się już zupełnie od tych rozwiązań, na korzyść kolorowych matryc LCD. Poza monitorami kolorowymi, czasami można znaleźć również monitory czarno - białe, które już praktycznie nie są używane.

Do podstawowych parametrów każdego monitora należy średnica jego przekątnej podawana w calach. Typowymi wartościami są 14", 15", 17", 19" oraz 21". Istotną rolę odgrywa również wielkość plamki, która pozwala określić maksymalną rozdzielność, przy której na ekranie monitora jest generowany czytelny obraz. Bardzo ważną rolę, dla komfortowej pracy na komputerze odgrywa częstotliwość odświeżania obrazu, która powinna wynosić przynajmniej 60 Hz, to jest 60 cykli odświeżeń ekranu na sekundę. Monitory współcześnie produkowane cechują się częstotliwościami odświeżania rzędu 100Hz, co pozwala na bardzo komfortową pracę.

Coraz większą rolę na rynku monitorów zaczynają odgrywać ciekłokrystaliczne monitory LCD, które na początku były powszechnie stosowane w laptopach, natomiast w chwili obecnej są najczęściej kupowanymi monitorami przeznaczonymi do komputerów osobistych.

Najważniejszym elementem monitora CRT jest lampa kineskopowa. Materiał świecący, to umieszczony na ekranie luminofor, który jest pobudzany strumieniem elektronów generowanym przez działo elektronowe. Luminofor posiada właściwość świecenia jeszcze przez ułamek sekundy po tym, jak padnie na niego wiązka elektronów. Wiązka ta nie może być rozbieżna i powinna się skupiać dokładnie w jednym punkcie w celu uzyskania możliwie największej ostrości obrazu.

Za sterowanie wieloma funkcjami monitora odpowiada karta graficzna. To właśnie ona określa przez jaki czas będzie trwało wyświetlanie całego obrazu, pojedynczych linii, a także jaką jaskrawość i kolor będą miały poszczególne punkty na ekranie monitora. Widziany przez nas obraz jest wyświetlany punkt po punkcie, a następnie linia po linii, zaczynając od góry i idąc w lewą stronę. Aby powstał kolorowy obraz stosowane są trzy wiązki elektronowe, które następnie padają na trzy różne obszary luminoforu, z których każdy operuje w określonym kolorze podstawowym: czerwonym, zielonym lub niebieskim. poszczególne punkty każdego z luminoforów znajdują się bardzo blisko siebie, co stwarza wrażenie powstania punktu o wypadkowym kolorze, którego składowe stanowią kolory odpowiednio pobudzonych obszarów luminoforu. Zależnie od energii jaką dostarczają poszczególne wiązki możliwe jest uzyskanie ogromnej ilości odcieni wszystkich kolorów - monitory które potrafią je wyświetlać nazywane są VGA, lub SVGA.

Popularne typy monitorów:

  • CRT - Cathode Ray Tube. Jest to monitor wyposażony w lampę kineskopową. Występują monitory CRT zarówno monochromatyczne jaki i kolorowe.
  • LCD - Liquid Crystal Display. Jest to lekki monitor ciekłokrystaliczny, o płaskiej budowie. Wyświetla on doskonale płaski obraz oraz nigdy nie migocze.

Najważniejsze parametry monitorów:

  • długość, podawanej w calach, przekątnej ekranu,
  • maksymalna częstotliwość odświeżania przy danej rozdzielczości, czyli liczba obrazów które pojawiają się w trakcie jednej sekundy, podawana jest w Hz,
  • wielkość plamki, czyli odległości na ekranie dwóch punktów, decyduje ona o dokładności w odwzorowaniu obrazów, a także o maksymalnej rozdzielczości możliwej do użycia,
  • maksymalna rozdzielczość - jest to maksymalna liczba punktów w pionie i poziomie, które są możliwe do wyświetlenia bez utraty jakiejkolwiek jakości.