intonacja (łac. intonare - grzmieć, krzyczeć)

w akcie mowy zmiany wysokości tonu różnicujące określone elementy. Wyróżnia się intonację zdaniową i wierszową.

Intonacja zdaniowa sygnalizuje rozczłonkowanie składniowe. W zdaniu pojedynczym oznajmującym intonacja jest wznosząco-opadająca, pytającym - wznosząca, rozkazującym - zazwyczaj opadająca. Intonacja wznosząca nosi nazwę antykadencji, opadająca - kadencji.

Intonacja wierszowa na ogół nie pokrywa się ze zdaniową. Sygnalizuje podział na wersy, a wewnątrz nich zaznacza średniówkę (antykadencja w członie przedśredniówkowym, kadencja w pośredniówkowym). Napięcie między intonacją wierszową a intonacją składniową jest współcześnie uznawane za najistotniejszy sygnał mowy wiązanej, zwłaszcza w przypadku wiersza wolnego. Zmiany intonacyjne zaznaczają w nim średniówkę i klauzulę.