Władysław I Herman (ok. 1044-1102)

książę polski (1079-1102 r.), syn Kazimierza Odnowiciela i Dobroniegi Marii, córki księcia kijowskiego. Niewiele wiemy o jego życiu w okresie poprzedzającym przejęcie przez niego władzy. Niektórzy historycy sądzą, że możliwe jest, iż Herman otrzymał w zarząd Mazowsze, ale nie wiadomo, czy jako namiestnik, czy jako samodzielny książę.

Po obaleniu i wygnaniu z kraju Bolesława Śmiałego (1079 r.) rządy oddano Hermanowi, ale ten najprawdopodobniej zwlekał z przejęciem władzy aż do śmierci brata (1081 r.). To, że Herman czuł się w jakimś stopniu uzurpatorem, może potwierdzać fakt, że w 1089 r. zamordowano także Mieszka, syna Bolesława Śmiałego.

Herman był zupełnym przeciwieństwem swojego starszego brata: nie miał talentu politycznego, energii ani ambicji. Właściwie stał się marionetką na tronie sterowaną głównie przez swojego wszechwładnego palatyna Sieciecha. Zupełnie zmienił dotychczasową politykę zagraniczną państwa, nie zważając na rację stanu: nie tylko wszedł w porozumienie z obozem cesarskim, ale zaniechał nawet starań o koronę, uznał czeskie prawa do Śląska (zaczął płacić z tego tytułu trybut).

W 1082 r. ożenił się z czeską księżniczką Judytą, co potwierdziło związki polityczne z obozem procesarskim. Herman miał nawet trudności z poczęciem legalnego następcy tronu, ale ostatecznie 2 IX 1086 r. doczekał się syna - Bolesława Krzywoustego. Gall pisze, że stało się to za wstawiennictwem św. Idziego, ale złośliwi historycy twierdzą, że także w tej sprawie pomógł mu Sieciech. Herman w 1089 r. zawarł drugie małżeństwo z Judytą Marią (siostrą Henryka IV), która urodziła mu 3 córki.

W 1090 r. z inicjatywy Sieciecha Herman podjął próbę opanowania Pomorza, ale przedsięwzięcie to nie powiodło się. W dodatku fatalna polityka wewnętrzna Sieciecha (obsadzanie stanowisk własnymi zwolennikami) doprowadziła do buntu możnych, którzy w 1093 r. zażądali podziału państwa pomiędzy Hermana a jego synów: Bolesława i starszego Zbigniewa (pochodził on ze związku Hermana z Przecławą, zawartego w obrządku słowiańskim).

By pozbawić Zbigniewa dziedzictwa, Sieciech (pod pretekstem, że Zbigniew pochodzi z nieprawego łoża) przyczynił się do wysłania królewicza do klasztoru w Saksonii. Pod naciskiem możnych Herman uznał Zbigniewa i wydzielił mu Śląsk, skąd szybko wygnał go Sieciech. W 1097 r. synowie Hermana (popierani przez możnowładztwo) wymusili na ojcu, by dokonał podziału państwa. Książę wyznaczył więc starszemu synowi Wielkopolskę z Kujawami, a młodszemu - Małopolskę i Śląsk (ale bez głównych grodów). Herman, jako książę zwierzchni, aż do śmierci pozostawał na Mazowszu w swoim ukochanym Płocku.