Narutowicz Gabriel (1865-1922)

inżynier hydrotechnik, pierwszy prezydent II RP. Pochodził z rodziny ziemiańskiej mieszkającej na Żmudzi. Rozpoczął studia fizyczno-matematyczne na uniwersytecie w Petersburgu, ale z powodu choroby (gruźlica) musiał je przerwać. W 1886 r. wyjechał na leczenie do Szwajcarii, gdzie podjął później studia na politechnice w Zurychu. Po ich ukończeniu zajmował się projektowaniem linii kolejowych w Szwajcarii, a później poświęcił się głównie budownictwu wodnemu (elektrownie). W 1907 r. rozpoczął pracę na politechnice w Zurychu, gdzie do 1919 r. wykładał jako profesor (był też dziekanem wydziału inżynierii). W czasie I wojny światowej zajmował się działalnością na rzecz Polaków: utworzył Polski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny, był też prezesem Polskiego Komitetu Społecznego w Zurychu. Cały czas też zajmował się pracą naukową: redagował m.in. polską encyklopedię, należał też do stowarzyszenia "La Pologne et la Guerre". W 1920 r. powrócił do ojczyzny i został ministrem robót publicznych w rządzie Grabskiego. Został też prezesem Akademii Nauk Technicznych, przewodniczącym Państwowej Rady Odbudowy oraz członkiem Kuratorium Chemicznego Instytutu Badawczego. Przyczynił się do odbudowy ponad 2,5 tys. szkół oraz naprawy większości dróg i budowy ok. 200 km nowych oraz 300 mostów. Był kierownikiem budowy zbiornika powodziowego i elektrowni wodnej na rzece Sole w Porąbce i siłowni wodnej w Gródku Pomorskim. W 1922 r. reprezentował Polskę na międzynarodowej konferencji w Genui. W rządach Śliwińskiego i Nowaka pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych. 9 XII 1922 r. został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na pierwszego prezydenta RP, co spotkało się z ostrym atakiem polskiej prawicy, która rozpętała przeciw Narutowiczowi oszczerczą kampanię propagandową. 16 XII 1922 r. został zastrzelony w czasie zwiedzania wystawy w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych przez Eligiusza Niewiadomskiego, fanatycznego zwolennika endecji.