EDELMAN MAREK (ur. 1922)

H. Krall Zdążyć przed Panem Bogiem, postać autentyczna; główny bohater powieści-reportażu

Losy wojenne: W latach wojny pracował jako goniec szpitalny. Na zlecenie Żydowskiej Organizacji Bojowej ratował działaczy spiskowych z tłumu ludzi, prowadzonych do transportu jadącego do Treblinki

W kwietniu 1943 r. był jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim, jedynym, który przeżył. Po wojnie ukończył studia medyczne i został kardiochirurgiem. W utworze występuje w podwójnej roli: jako uczestnik powstania i jako lekarz

Refleksje na temat powstania: Mówiąc o powstaniu, a później o pracy w szpitalu, Edelman wyraźnie usuwa siebie w cień, podkreślające znaczenie innych osób. Ujawnia się w tym jego ogromna skromność, umiar i krytycyzm. Nawet o wielkich wydarzeniach mówi w sposób zwykły, bez idealizowania i wzniosłości. Swój udział w powstaniu w roli przywódcy traktuje jako działanie konieczne, nawet sprzeczne z jego charakterem. Nie daje się ponieść emocjom, zapałowi, które zwykle towarzyszą takim czynom. Wie natomiast, co jest naprawdę istotne, co posiada najgłębszą wartość: jest to życie ludzkie. Ważne są także odpowiedzialność, solidarność, poświęcenie dla innych, ale najważniejsze jest życie

Rola w utworze: rozmówca autorki, narrator i główny bohater reportażu