powtórzenie w utworze literackim jakiegoś elementu lub zasady budowy, wprowadzenie składnika analogicznego, równoległego. Paralelizm jest uznawany za najbardziej podstawowy chwyt twórczości słownej, odgrywa dużą rolę w poezji ludowej, gdzie służył zwłaszcza do kontrastowania świata ludzi i świata przyrody. Pojawia się w gatunkach nawiązujących do folkloru, np. w balladach.
Paralelizm może występować na każdym poziomie organizacji wypowiedzi. W warstwie brzmieniowej na powtarzalności opiera się rym, rytm, instrumentacja głoskowa. W kolejnych wersach pojawia się równoległa intonacja (paralelizm intonacyjny), której często odpowiadają podobnie zbudowane zdania lub ich części (paralelizm składniowy).
W kolejnych strofach mogą występować odpowiadające sobie lub podobne motywy (paralelizm tematyczny). W kompozycji utworu także mogą wystąpić równoległe wątki, np.: losy dwóch par bohaterów w Ślubach panieńskich A. Fredry (paralelizm kompozycyjny).
Potrzebujesz pomocy?